DĖSHIROJ
TĖ PENDOHEM, POR…

 

PARATHĖNIE

Falėnderimi i takon Allahut. Atė e falėnderojmė dhe vetėm prej Tij ndihmė kėrkojmė. Atė qė e udhėzon Allahu, s’ka kush qė e humb, e ai qė e humb rrugėn e vėr­tetė, s’ka kush qė e udhėzon pėrveē Allahut. Dėshmoj se nuk ka Zot tje­tėr veē Allahut. Ai ėshtė Njė dhe nuk ka ortak. Dėshmoj se Muhammedi ėshtė rob dhe i Dėr­guar i Tij.[1]

Allahu i ka urdhėruar tė gjithė besimtarėt tė bėjnė teu­be (pendim) kur tha: “Pendohuni tė gjithė tek Allahu, o besimtarė, nė mėnyrė qė tė gjeni shpėtim.” (Nur: 31) Ai, ro­bėrit i ndau nė tė penduar dhe mizorė, duke mos lėnė vend pėr tė tretin, andaj edhe tha: “E ata qė nuk pendohen janė mizorė.” (Huxhurat: 11)

Kjo ėshtė koha kur shumica e njerėzve janė larguar nga feja e Allahut. Gjynahet na pėrshkuan e fesati u pėrhap aq shumė, sa gati tė gjithė i pėrfshiu diēka nga fėlli­qė­si­rat e gjyna­he­ve, pėrveē atyre qė i ruajti Allahu.

Por, deshi Allahu tė pėrhapet Drita e Tij dhe i zgjoi shumė nga tė zhyturit nė errėsirė dhe tė koturit nė gjumė, qė tė hetojnė se i kanė lėnė pas dore detyrat ndaj Allahut. Ata u penduan pėr lajthit­jet dhe mosdė­gji­min dhe i drejt-uan zemrat e tyre kah kėshtjella e pendimit. Disa tė tjerė e braktisėn jetėn e mėrzitshme dhe telashet e saj pėr t’i hyrė rrugės qė i nxjerr nga errėsira nė dritė.

Kėta kalorės, gjatė shtegtimit tė tyre, hasin nė pen­gesa dhe frikėsohen se mos vallė nuk do tė arrijnė de­ri te pen­dimi. Kėto pengesa janė ose tė karakterit indi­vidual-shpir­tė­ror, ose tė karakterit tė jashtėm, nga rrethi ku jetojnė.

Kjo ishte edhe arsyeja kryesore pėr shkrimin e kėsaj broshure, duke pasur shpresė se nė tė do tė ketė shpa­lim pėr pshtjellimet, sqarim pėr dyshimet, argu­ment pėr vendi-met dhe pengesė pėr shejtanin.

Kjo broshurė pėrmban njė hyrje pėr rrezikun e pa­kuj­desisė ndaj gjynaheve, pastaj njė shpjegim rreth kush­teve tė pendimit dhe mjekime shpirtėrore sė bashku me fetva tė rėn­dėsishme tė pėrforcuara me argumente nga Kur’ani, Suneti dhe mendimet e dijetarėve.

Lus Allahun qė me kėto porosi tė kem dobi unė dhe vėllezėrit e mi muslimanė. Nga ata do tė mė mjaf­ton­te njė dua e pėrzemėrt ose njė kėshillė e sinqertė. Allahu na i faltė gabimet tė gjithėve!

Autori

VĖSHTRIM NĖ RREZIKUN E ASGJĖSIMIT TĖ GJYNAHEVE

Dije, Allahu tė mėshiroftė, se kur Allahu i Ma­dhė­ruar urdhėroi robėrit e Tij qė t’i pendohen, e bėri kusht qė teu­be-ja tė jetė e sinqertė dhe tha:

“O ju qė keni besuar, pendohuni tek Allahu me njė pendim tė sinqertė!” (Tahrim: 8)

Allahu na dha afat pėr t’u penduar para se tė fi­llojnė tė regjistrojnė Kiramun Katibin (Melekėt e regjis­t­rimit). Pėr kėtė Muhammedi alejhi selam tha: “Me­le­ku qė qėndron nė anėn e majtė pėr besimtarin gabim­tar ngre lapsin (nuk re­gjistron) gjashtė orė. Nėse pen­dohet dhe i kėrkon falje Alla-hut, e lėshon lapsin, e nėse jo, i regjistrohet njė gabim.”

Transmeton Taberaniu dhe Bejhekiu

Por Allahu na jep edhe njė afat pas regjistrimit, afat qė zgjat deri para momentit tė vdekjes.

Ėshtė fatkeqėsi qė shumica e njerėzve nuk shpre­soj­nė tek Allahu dhe as qė dėshirojnė tė jenė tė nder­shėm, andaj edhe i bėjnė gjynah Allahut ditė e natė. Njė grup tjetėr ėshtė zėnė me asgjėsimin e gjynaheve. Tė tillėt i sheh tek i asgjėsojnė disa gjynahe tė vogla, duke thėnė pėr shembull: “Ē’dėmton njė shikim apo njė pėrshėndetje me njė femėr tė huaj?!” Ata zbaviten duke shikuar lakuriqėsi nė­pėr revista dhe fil­ma, saqė disa prej tyre, pasi kup­toj­nė se njė ēėshtje ėshtė haram, pyesin pa u brengosur fare: “Sa tė kėqija ka nė tė? A ėshtė gabim i madh apo i vogėl?” Nėse vėrtet e ke vėrejtur njė gjendje tė tillė, atėherė kra­haso kėtė gjendje dhe dy urtė­sitė vijuese tė shėnuara nė “Sahihun” e Imam Buhariut, Allahu e mėshiroftė:

1) Transmetohet se Enesi (radijAllahu anhu) ka thė­nė:“Ju jeni duke bėrė disa punė qė nė shikimin tuaj ja­nė mė tė imta se qimja, kurse ne, nė kohėn e Pej­gam­berit alejhi selam, i kemi llogaritur se janė shk­a­tėrruese.”

2) Transmetohet se Abdull-llah ibni Mes’udi (radij­Allahu anhu) ka thėnė: “Besimtari i sheh gabimet e ve­­ta sikur tė jetė ulur nėn njė bjeshkė, nga e cila ka fri­kė se mos po i bie mbi kokė, ndėrsa gjynahqari i sheh gabimet e veta sikur njė mizė, e cila kalon kah hun­da e tij, e ai e tremb (me dorėn e tij) dhe e largon.”

A thua kėta gjynahqarė e vėrejnė rrezikun e ēėshtjes nė fjalė kur lexojnė hadithin e Muhammedit aljehise­lam “Mjerė ju nėse i asgjėsoni gjynahet! Ai qė i asgjėson gjynahet ėshtė si shembulli i njė grup njerėzish tė cilėt (gjatė rrugės) zbre­sin nė njė luginė. Ēdonjėri prej tyre sjell nga njė krande, de­risa grumbullojnė aq sa mund ta pjekin bukėn e tyre. Nėse njė person merret me agjė­si­min e gjynaheve ato pady-shim do ta shkatėrrojnė atė”. Sipas njė transmetimi tjetėr: “Mjerė ju nėse i asgjė­­soni gjynahet! Ashtu ato do t’i grumb-u­llohen per­so­nit dhe do ta shkatėrrojnė atė.”

Transmeton Ahmedi

Dijetarėt kanė theksuar se gjynahu i vogėl vjen nga pakėsimi i turpit, mosbrengosja, mosfrika ndaj Allahut dhe asgjėsimi i vetė gjynahut, kėshtu qė i bashkangjitet gjy­nahut tė madh dhe ngrihet nė shkallėn e tij. Dijetarėt kanė thė­nė: “Gjynahu i vogėl nuk trajtohet si i vogėl nėse pėrsė­ri­tet, kurse gjynahu i madh nuk traj­tohet si i madh nėse kėr­kohet falje (istigfar).” Kujt ėshtė nė kėtė gjendje i themi: Mos shiko nė peshėn e gjynahut, por shiko kujt po i bėn gjynah.

Nga kėto fjalė me siguri do tė kenė dobi tė sinqerta, insha­Allah, ata qė i ndiejnė tė metat dhe gabimet shpirtėri-sht, e jo ata qė janė shfrenuar nė marrė­zitė e tyre dhe janė kėmbėngulės nė gabime.

Kėto fjalė janė pėr ata qė u besojnė Fjalėve tė Allahut:

“Njoftoji robėrit e Mi se, vėrtet, Unė jam Ai qė fal shu­mė dhe jam Mėshirues i madh. Po njoftoji se dė­nimi Im ėshtė dėnim i dhimbshėm.”

(Hixhr:49-50)

 

KUSHTET E PENDIMIT DHE PIKAT PLOTĖSUESE TĖ TIJ

Fjala teube (pendim) ėshtė fjalė e madhe, me kup­tim tė thellė e jo si mendon dikush: shprehje me gojė e pastaj vazh­dim nė gabime. Nėse e vrojtojmė ajetin kur’­­anor: “Kėr-kojeni falje Zotit tuaj dhe pendohuni (kthe­huni) tek Ai.” (Hud:3), do tė shohim se teubeja ėsh­tė shtesė mbi istigfarin (kėrkimi i faljes).

Pasi ēėshtja ėshtė mjaft me rėndėsi dhe me pe­shė tė madhe, patjetėr duhet tė ketė kushte. Dijetarėt islamė kanė cekur disa kushte tė teubes, tė mbėsh­te­tura nė ajete dhe hadithe. Ato janė:

I pari: Braktisja e gjynahut menjėherė.

I dyti: Pendimi pėr gabimin e bėrė.

I treti: Zotimi se nuk e pėrsėrit mė.

I katėrti: Kthimi i hakut atyre qė dėmtoi ose kėrkimi i faljes.

Disa dijetarė shtojnė edhe disa pika plotėsuese pėr teuben e sinqertė, tė cilat do t’i citojmė sė bashku me disa shembuj:

E para: Lėnia e gjynahut tė jetė vetėm pėr Allahun, jo pėr ndonjė qėllim tjetėr, sikur pamundėsia pėr ta bėrė ose frika nga fjalėt e njerėzve.

Shembull: Nuk llogaritet i penduar ai qė i braktis gjy­na­het pėr pozitė ose autoritet, ose nga frika se mos po largohet nga vendi i punės.

Po ashtu, nuk llogaritet i penduar ai i cili i braktis gjy­na­het pėr ta ruajtur shėndetin dhe fuqinė e tij, sikur ai qė e lė zinan (prostitucionin) nga frika e sėmundjeve ngji­tėse ose pse ia dobėson trupin dhe kujtesėn.

Nuk llogaritet i penduar as ai qė e lė vjedhjen nga arsye­ja se nuk e ka gjetur hyrjen e shtėpisė, se nuk ka pa­sur mundėsi qė ta hapė arkėn, apo ka pasur frikė nga roj­tari a polici.

Gjithashtu, nuk ėshtė i penduar ai qė e lė marrjen e ryshfetit nga frika se mos dhėnėsi i tij ėshtė nga ndonjė sho­qa­tė qė lufton ryshfetin.

Nuk llogaritet i penduar kush e lė pirjen e alkoolit apo marrjen e drogės nga arsyeja se ka mbetur pa tė holla.

Po ashtu, nuk llogaritet se ėshtė penduar ai qė nuk ėsh­tė nė gjendje ta bėjė gjynahun nga ndonjė shkak jashtė dė­shirės sė tij. Shembull: Rrenacaku qė e kap ndo­njė sė­mun­dje qė ia merr gojėn; zinaqari qė e humb fuqinė pėr kontakt sek­sual; vjedhėsi qė humb duart nė ndonjė fat­ke­qėsi. Pra, personat e kėtillė patjetėr du­het ta pranojnė gjynahun me keqardhje dhe tė pen­dohen pėr tė. Gjithashtu, t’i shmangen krejtėsisht e pas­taj mos tė pėrmallohen apo tė dėshpė­ro­hen nėse u ikėn, prandaj edhe alejhi selami thotė: “Pendimi ėshtė teube.”

Trasmeton Ahmedi dhe Ibni Maxhe

Allahu e konsideron tė paaftin, tė cilit i bie ndėr mend tė bėjė njė gjy­nah, njėjtė si bėrėsin e gjynahut. E ja seē tha Muhammedi alejhi selam: “Kjo botė ėshtė pėr katėr persona: Njė rob tė cilin e furnizon Allahu me pasuri dhe dituri, e ai nėpėrmjet tyre ia ka frikėn Zotit, nga ato u ndan tė afėrmve dhe e di se edhe Allahu ka nė to hak, ky ėshtė nė pozitėn mė tė nderuar. Dhe njė rob tė cilin Allahu e ka furnizuar me dituri, por jo edhe me pasuri, e ai thotė me sinqeritet: “Sikur tė kisha pasuri, do tė veproja siē vepron filani.” Sipas kė­tij qėllimi, edhe ky ka shpėrblimin e njėjtė me tė parin. Dhe njė rob tė cilin Allahu e ka fur­ni­zuar me pasuri, por jo edhe me dituri, e ky e keqpėrdor pasurinė e vet pa dituri. Krahas pasurisė nuk ia ka frikėn Allahut, nuk u ndan tė afėrmve dhe nuk e di se edhe Allahu ka nė to hak. Ky ėshtė nė pozitėn mė tė poshtėr. Dhe njė rob tė cilin Allahu nuk e furnizoi as me dije as me pasuri, e ai thotė: “Sikur tė kisha pasuri, do tė veproja siē vepron filani.” Sipas qėllimit, edhe ky e ka dėnimin e njėjtė me tė fundit.”

Transmeton Ahmedi dhe Tirmi­dh­i­u

E dyta: Ta ndiejė tė keqen e gjynahut dhe dėmin e tij. Kjo do tė thotė se pendimi i vėrtetė nuk mund tė je­tė krahas ndjenjės sė kėnaqėsisė dhe gėzimit kur i kuj­ton gjynahet e kaluara, ose kur lakmon kthimin e tyre nė tė ardhmen. Ibni Kajjimi nė dy librat e tij “Ed-dau ved-devau” dhe “El-fevaid” ka cekur dėmet e shumta qė sjellin gjynahet. Prej tyre ja­nė: mosarritja deri te di­turia, egėrsimi i zemrės, vėshtir­ė­simi i ēėshtjeve, do­bė­simi i trupit, humbja e respek-tit, largimi i bereqetit, pakėsimi i suksesit, ngushtimi i shpir-tit, lindja e prob­­le­meve, adaptimi nė gjynahe, mosrespekti ndaj Allahut, mosrespekti ndaj njerėzve, mallkimi i kaf­shė­ve ndaj tij, veshja e petkut tė nėnēmimit, vulosja e zemrės, hyrja nė mallkim, mospranimi i duave, shtimi i turbu­lli­rave nė tokė dhe nė det, zhdukja e xhelozisė, humbja e turpit, ndėrprerja e nimeteve, ardhja e dėnimit, trishtimi i zemrės sė gjynahqarit, mbetja nė robėri tė shejtanit, pėrfundimi i keq nė kėtė botė dhe dėnimi i dhembshėm nė botėn tjetėr.

Njohja e pasojave tė rėnda qė sjellin gjynahet e dety-ron besimtarin tė largohet nga gjynahet nė tėrėsi. Disa nje­rėz kalojnė prej njė gjynahu nė njė gjynah tjetėr pėr disa shkaqe. Ndėr to janė:

1) beson se dėmet e gjynahut tjetėr janė mė tė lehta;

2) shpirti i anon mė tepėr, kurse epshi e nxit;

3) rrethanat e kėtij gjynahu janė mė tė volitshme, pėr­kundėr tė tjerave, tė cilat kėrkojnė mė tepėr pėrgatit­je dhe kush­tet nuk i kanė tė gatshme dhe tė plota;

4) shoqėria e tij ende shkon pas gjynaheve, prandaj atij i vjen vėshtirė tė ndahet prej tyre;

5) nganjėherė personit gjynahu i sjell autoritet dhe po­zi­tė nė shoqėri dhe i vjen vėshtirė qė ta humbė kėtė po­zitė, prandaj edhe vazhdon nė kėtė gjynah, mu si disa qeveritarė tė cilėt bien pre e sherrit dhe e fesatit. Prej tyre ishte edhe Ebu Nuvasi, i cili, kur u kėshillua dhe u qortua pėr kėmbė-nguljen nė gjynahe prej Ebul Atahijjes, poetit fetar, tha:

A mendon, o Atahijje,

unė t’i lė kėto zbavitje?

Ta shkatėrroj me adhurime

unė nė popull pozitėn time?

E treta: Ta shpejtojė njeriu teuben e mos ta vo­no­jė, sepse vonimi i saj nė thelb ėshtė gjynah qė kėr­kon teube tė sėrishme.

E katėrta: Tė frikėsohet se mos teubeja e tij ėshtė e mangėt dhe mos tė garantohet se i ėshtė pranuar e pas­­taj t’i mbėshtetet vetes dhe tė sigurohet nga ndėsh­kimi i Allahut.

E pesta: Ta kompensojė atė qė i ka kaluar nga haku i Allahut, pėr shembull, nxjerrja e zekatit qė nuk e jepte mė parė, sepse zekati ėshtė hak (e drejtė) e tė varfėrit.

E gjashta: Ta braktisė vendin e gjynahut, nėse prania atje e fut nė gjynah.

E shtata: Ta braktisė atė qė i ndihmoi nė gjynah (kjo pikė dhe ajo mė parė janė urtėsi tė hadithit “vra­sė­si i njėqin­dė­ve”, i cili do tė ceket mė vonė).

 

 

 

Allahu thotė:

“Atė ditė shokėt e ngushtė do tė jenė armiq tė njėri-tjetrit, pėrveē atyre qė ishin tė sinqertė nė miqėsi.” (Zuhruf: 67)

Bashkėpunėtorėt nė tė keqe do tė mallkojnė njėri-tjet­rin Ditėn e Gjykimit. Andaj ėshtė detyrė jotja, o i pen­duar, tė lar­gohesh nga ata dhe t’i shkėpusėsh tė gjitha lidh­jet, tė kesh kujdes nga ata, nėse nuk ke mundėsi t’i thė­rrasėsh nė rrugėn e shpėtimit. Gjithashtu, ruaju mos tė tė tėrheqė shejtani dhe ta zbukuron kthimin te ta nėpėrmjet thirrjes tėnde nė rrugėn e shpėtimit, kur ti e di se je i dobėt dhe nuk mund t’u rezistosh.

Kemi shumė raste ku disa persona janė kthyer pėrsėri nė gjy­nahe duke i pėrtėrirė lidhjet me shokėt e mė­parshėm.

E teta: Shmangia e gjėrave tė ndaluara, si p.sh.: pijet alkoolike, veglat muzikore, fotografitė dhe filmat e shfrenu-ar (porno­grafikė), tregimet erotike dhe statujat. Ato duhen thyer, shmangur ose djegur.

Ėshtė e domosdoshme zhveshja e tė gjitha rrobave tė xhahilijjetit nga i penduari nė prag tė marrjes sė qėn­drimit islam. Sa prej rasteve kemi qė janė bėrė shkak kėto rroba qė tė penduarit tė kthehen nga pendimi i sin­qer­tė dhe ta shtrem­bė­rojnė rrugėn e tyre pas udhė­zi­mit. Lusim Allahun tė na forcojė!

E nėnta: Tė zgjedhė shokė tė mirė, tė cilėt do t’i ndih­mojnė pėr t’i zėvendėsuar tė kėqijtė. Gjithashtu, duhet tė ma­rrė pje­sė nė tubimet ku pėrmendet Allahu dhe zhvi­llohet dija, nė mėnyrė qė ta mbushė kohėn me gjėrat qė i sjellin dobi e mos tė gjejė vend shejtani pėr t’ia pėr­kuj­tuar tė kaluarėn.

E dhjeta: Ta pastrojė trupin e tij, tė cilin e ka mbaj­tur me fitim tė palejueshėm, dhe ta shpenzojė fuqinė e tij duke e respektuar Allahun.

E njėmbėdhjeta: Ta bėjė teuben para gargarės (pa­ra se t’i vijė fryma nė fyt) dhe para se tė lindė Dielli nga perėndi­mi. “Gargara” ėshtė zėri qė del nga fyti me rastin e daljes sė shpirtit. Qėllimi parėsor ėshtė qė teubeja tė bėhet para se tė ndodhė kijameti i vogėl (vdekja) dhe ki­ja­meti i madh (shkatėrrimi i botės), duke pasur pėr argument fjalėn e Pejgam­berit alejhi selam: “Kush pendohet para gargarės, Allahu ia pranon teuben.” Dhe: “Kush pendohet para se tė lindė Dielli nga perėndimi, Allahu ia pranon pen­dimin.”

Transmeton Muslimi

 

PENDIMI I MADH

 

 

 

 

Kėtu do tė pėrmendim shembuj tė pendimit nė kohėn e gjeneratės sė parė, nė kohėn e sahabėve tė Pejgamberit alejhi selam.

Transmetohet nga Burejde (radijAllahu anhu), se Ma­iz bin Malik el-Eslemi erdhi tek i Dėrguari dhe tha: “O i Dėrguari i Allahut, unė i kam bėrė zullum vetes dhe kam bėrė zina, dėshiroj tė mė pastrosh!” Pejgamberi e ktheu. Tė nesėrmen erdhi prapė dhe i tha: “O i Dėrguari i Allahut, unė kam bėrė zi­na.” Ai prapė e ktheu. Pejgam­be­ri alejhi selam dėrgoi dikė te populli i tij dhe pyeti: “A mos dini diēka nė ėshtė i sėmurė nga mendtė?” Ata thanė: “Ne dimė se mendjen e ka tė plotė dhe me sa sho­him ėshtė prej tė mirėve.” I erdhi ai edhe pėr tė tretėn herė. I Dėrguari prapė pyeti pėr tė dhe e informuan se nuk ka gjė dhe ėshtė i shėndoshė. E kur i erdhi edhe pėr tė katėrtėn herė e hapi njė gropė pėr tė, urdhėroi qė tė gu­rė­zo­het dhe ashtu u bė. Burejdeja tha: “Pastaj erdhi Gamidija dhe i tha: “O i Dėrguari Allahut, unė kam bėrė zina, mė pastro!” Edhe atė e ktheu. Tė nesėr­men i tha: “Pse mė kthen? A do tė mė kthesh siē e ke kthyer Maizin? Pėr Zotin, unė jam me barrė.” Atėherė tha: “Nėse jo, atėherė shko derisa ta lindėsh.” Kur lindi, i erdhi me fėmijėn nė pelena dhe i tha: “Ja, ky ėshtė, e kam lindur.” Ai ia ktheu: “Shko dhe ushqeje derisa ta ndash nga gjiri.” Kur e ndau nga gjiri, erdhi sė bashku me fė­mi­jėn, i cili nė dorėn e tij mbante njė copė bukė, dhe i tha: “Ja, o i Dėrguari i Allahut, e kam ndarė nga gjiri dhe po ushqehet vetė.” Atėherė ia dha nė mbrojtje fė­mi­jėn njėrit prej muslima­nėve, urdhėroi qė t’i hapet njė gropė deri nė gjoks dhe dha urdhėr te njerėzit qė ta gurėzojnė. Halid bin Velidi mori njė gur dhe e gjuajti nė kokė, saqė gjaku i saj e spėrkati fytyrėn e Halidit, e ky e shau. Pejgamberi alejhi selam e dėgjoi sharjen e tij dhe i tha: “Ngadalė, o Halid, se pasha Atė, nė dorėn e tė Cilit ėshtė shpirti im, ajo ka bėrė njė teube qė, sikur ta kishte bėrė mbledhėsi i tatimeve (haraxhit dhe zekatit), do t’i falej. Pas­taj ia fali namazin e xhenazes dhe e varrosėn.”

Transmeton Muslimi

Sipas njė transmetimi tjetėr tregohet se Umeri i ka thė­nė tė Dėrguarit tė Allahut: “O i Dėrguar i Allahut, njėherė e gurėzove e pastaj po ia fal edhe xhe­na­zen?!” Pejgamberi ia ktheu: “Ka bėrė njė teube qė, sikur t’u ndahej shtatėdhjetė ba­norėve tė Medinės, do t’u mjaftonte. A ke gjetur diēka mė tė vlefshme se ajo qė sak­rifikoi vetveten pėr Allahun?!”

Transmeton Abdur-Rezaku nė koleksionin e tij

PENDIMI I FSHIN TĖ KALUARAT

Dikush mund tė thotė: Dėshiroj tė pendohem, por ēfarė mė garanton faljen e Allahut nėse pendohem? Unė dėshiroj tė ndjek rrugėn e sigurtė, por mė ndėrhyn ndjenja e dyshimit. Si­kur ta dija se Allahu m’i fal gjy­nahet, do tė pendohesha!

I them atij: Atė qė ti ndien nė shpirtin tėnd e kanė ndier nė shpirtrat e tyre edhe tė tjerė para teje, sa­ha­bėt e Resu­lull-llahut alejhi selam.

Sikur tė ndalesh pak e tė mendosh pėr kėto dy rastet vi­jue­se, hamendja ka pėr t’u larguar nga shpirti yt, me le­jen e Allahut.

Imam Muslimi (rahimehull-llah) na pėrcjell rastin e pranimit tė Isla­mit nga Amėr ibėn Asi, i cili thotė:“Kur Allahu e da­shu­roi Islamin nė zemrėn time, i shkova Pejgam-berit alej­hi selam dhe i thashė: “Zgjate tė djathtėn, se dua tė ta jap besėn.” E zgjati tė djathtėn e unė i tėrhoqa duart e mia. Atėherė mė tha: “Ē’ke, o Amėr?” I thashė: “Desha tė shtroj disa kushte.” Ai mė tha: “Ēfarė kushtesh?” I thashė: “Tė mė falen gabimet!” Ai ma ktheu: “A nuk e di, o Amėr, se Islami i fshin tė kaluarat, edhe hixhreti i fshin tė kaluarat, por edhe haxhi i fshin tė kaluarat?”

Imam Muslimi transmeton, nga Ibni Abbasi (radijAllahu anhuma), se disa njerėz nga mushrikėt kanė bėrė vrasje, saqė e kanė tepruar, gjithashtu kanė bėrė zina, saqė e kanė tepruar. Pastaj erdhėn te Muhammedi alejhi se­lam dhe e pyetėn: “Ajo qė po thua dhe po ajo nė tė cilėn na thėrret ėshtė vėrtet e mirė. Sikur tė na lajmėroje se, pėr atė qė kemi bėrė, ka falje, atėherė do ta pranonim!” Atėherė zbri­ti ajeti kur’anor: “Dhe ata qė pėrveē Allahut nuk lusin ndonjė zot tjetėr dhe nuk mbysin njeri pėrveē kur e meri­ton, nė bazė tė drejtėsisė, dhe qė nuk bėjnė kurvėri, ndėr­­sa kush i punon kėto, ai e gjen ndėshkimin.” (Furkan: 68)

 Gjithashtu ajeti tjetėr: “Thuaj: “O robėrit e Mi, ju tė cilėt e keni ngarkuar veten me shumė gabime, mos e humbni shpresėn ndaj mėshirės sė Allahut, se vėrtet Allahu i fal tė gjitha mėkatet.” (Zumer: 53)

A MĖ FAL ALLAHU?

Ti mund tė thuash: Dėshiroj tė pendohem, por gjy­nahet e mia janė tė shumta. Nuk ka lloj prej punėve tė ndyra qė nuk e kam bėrė, saqė nuk e di se a mund tė m’i falė Allahu?

Por tė them ty, or vėlla, se ky problem nuk ėshtė vetėm yti, por i shumicės sė atyre tė cilėt dėshirojnė tė pen­dohen. Mė kujtohet rasti i njė tė riu, i cili m’u drejtua me pyetje duke mė treguar se ka filluar tė bėjė gjynahe qysh nė vitet e her­shme, se si ai kishte kaluar vetėm tė shtatėmbėdhjetat kurse regjistri i tij ishte pėrplot me veprime tė ndyra, tė mėdha e tė vogla, nga tė gjitha llo­jet, me tė gjitha moshat. Ai kishte dhunuar njė vajzė tė vogėl, kishte bėrė njė mori vjedhjesh dhe mė nė fund thotė: “Unė jam penduar tek Allahu xhel-le shanuhu. Ta­ni zgjohem natėn dhe fal namaz, i agjėroj tė hėnat dhe tė enjtet, lexoj Kur’an ēdo herė pas namazit tė sa­habut. A thua, a pranohet pendimi im?”

Ėshtė bazė tek ne, si ithtarė tė Islamit, t’i kthehemi buri­mit, Kur’anit dhe Sunetit, kur janė nė pyetje dis­po­zitat, zgjidhjet dhe ilaēet. Kur i kthehemi Kur’anit, aty gjejmė Fjalėn e Allahut:

“Thuaj: “O robėrit e Mi, tė cilėt e keni ngarkuar ve­ten me shumė gabime, mos e humbni shpresėn nga mėshira e Allahut, se vėrtet Allahu i fal tė gjitha mėkatet. Ai ėshtė qė shumė fal dhe ėsh­tė Mėshirues. Dhe kthehuni tek Zoti juaj dhe pen­dojuni Atij.”(Zumer:53,54)

Ja, pra, kjo ėshtė pėrgjigjja e saktė pėr problemin e si­pėr­pėrmendur dhe ėshtė aq e qartė, saqė nuk ka ne­vojė pėr sqarim. Ndėrsa tė menduarit se gjynahet janė mė tė mėdha se vetė falja e Allahut rrjedh nga mosbindja e per­sonit nė gjerėsinė e rahmetit tė Allahut, nga mungesa e besimit nė fuqinė e Allahut pėr t’i falur tė gjitha gjynahet, nga dobėsimi i njė virtyti tė rėndė­si­shėm prej virtyteve tė zemrės, e ajo ėshtė shpresa, dhe mosbesimi nė fuqinė e pendimit nė shlyerjen e gjy­na­heve tė kaluara.

Tani do t’i pėrgjigjemi ēdonjėrės prej kėtyre dilema­ve:

E para: Mjafton pėr tė si sqarim Fjala e Allahut:

“Mėshira Ime pėrfshin ēdo gjė.” (A’raf: 156)

E dyta: I mjafton hadithi kudsijj dhe i vėrtetė: “Thotė Allahu: “Kush e di se Unė kam fuqi pėr t’i falur gjynahet, ia fal atij dhe nuk mė vjen vėshtirė, nėse nuk mė bėn tjetėrkė ortak.”

Transmeton Taberaniu dhe Hakimi

Qėllimi i kėtij hadithi ėshtė kur robi ta takojė Zotin e tij nė ahiret.

E treta: Kėtė dilemė do ta shėrojė hadithi kudsijj vi­jues: “O bir i Ademit, ēdoherė qė mė thėrret dhe mė lu­tesh, Unė t’i fal ato qė i ke bėrė dhe nuk mė vjen vėsh­tirė. O bir i Ade­mit, sikur tė arrijnė gjynahet e tua ku­pėn e qiellit, e pastaj tė mė kėrkosh falje, do tė tė fal dhe nuk mė vjen rėndė. O bir i Ademit, sikur tė vish tek Unė me gjynahe sa ėshtė toka, dhe mė takon pa mė bėrė as­kė ortak, do tė tė vij me falje sa ėshtė toka.”

Transmeton Tirmidhiu

E katėrta: I mjafton hadithi i Resulull-llahut alej­hi selam kur thotė: “Ai qė pendohet nga gjynahu, ėshtė si ai qė nuk ka bėrė gjynah fare.” Transmeton Ibni Maxhe.

Atij qė e vėshtirėson faljen e Allahut pėr gjy­na­het e tij tė grumbulluara, po ia pėrkujtojmė hadi­thin nė te­mėn vijuese.

TEUBEJA E VRASĖSIT TĖ NJĖQIND VETAVE

Nga Ebi Seid El-Huderiu transmetohet se Pejgamberi alejhi selam ka thėnė: “Nga ata qė kanė qenė para jush, ka qenė njė njeri qė i ka mbytur 99 veta. Pastaj kėr­koi nje­riun mė tė ditur nė sipėrfaqe tė tokės. Atė e drejtuan te njė prift, tė cilit i shkoi dhe e pyeti: “Pėr njė qė ka mbytur 99 veta, a ka teube?” Ai iu pėrgjigj: “Jo.” E ky edhe kėtė e mbyti dhe i plotėsoi njė­qind. Pastaj prapė kėrkoi njeriun mė tė ditur nė sipėr­faqe tė tokės. E drejtuan te njė njeri i ditur dhe e pyeti: “Pėr njė njeri qė i ka mbytur njėqind veta, a ka teube pėr tė? Ai iu pėrgjigj: “Po, e kush mund ta ndajė atė nga teubeja?!” Pastaj vazhdoi: “Shko nė filan vend, nė tė cilin ka njerėz qė i bėjnė ibadet Allahut dhe adhuro Allahun sė bashku me ta, e mos u kthe nė vendin tėnd, se ai ėshtė vend i fesatit.” Mori rrugėn dhe, pasi e kaloi gjys­mėn e rrugės, i erdhi vdekja. Atėherė ranė nė dile­mė melaiket e rahmetit dhe melaiket e dėnimit. Melaiket e rahmetit thanė: “Ai u pendua dhe u drejtua me zem­rėn e tij kah Allahu.” Melaiket e dėnimit thanė: “Ai ku­rrė njė punė tė mirė s’e ka bėrė.” Atėherė u erdhi njė melek nė formė tė njeriut dhe e bėnė ndėr­mje­tė­sues tė tyre. Ai u tha: “Mateni largėsinė mes dy vende­ve dhe, te cili ėshtė mė afėr, atij i takon. Kur e matėn, e panė se ėshtė mė afėr vendit ku dėshironte tė shkonte dhe e morėn melaiket e rahmetit.”

Transmeton Buhariu, Muslimi

Nė njė transmetim tjetėr tė vėrtetė thuhet: “Ka qenė mė afėr fshatit tė mirė pėr njė pėllėmbė dhe u konsiderua prej tyre” Kurse nė njė transmetim tjetėr, gjithashtu tė vėr­tetė, thuhet: “E urdhėroi Allahu njėrin fshat tė largohet e tjetrin tė afrohet dhe u tha: “Mateni largėsinė e tė dyve”, dhe e panė se ėshtė mė afėr fshatit pėr njė pėllėmbė, ashtu qė iu falėn gjynahet.”

Po, po kush mund ta ndajė atė nga teubeja?! E ti qė dė­shiron tė pendohesh, a mos tė duken gjy­na­het e tua mė tė mėdha se tė kėtij personi tė cilit Allahu ia fali?! Kurrsesi, atėherė pse dėshpėrohesh?!

Por ēėshtja, more vėlla musliman, ėshtė edhe mė e ēudit­shme se kjo. Studio pak Fjalėn e Allahut:

“Ata qė pėrveē Allahut nuk lusin ndonjė zot tjetėr dhe nuk mbysin njeriun qė e ka ndaluar Allahu, por vetėm kur e meriton, nė bazė tė drejtėsisė, dhe nuk bėn kur­vėri, ndėrsa kush e punon kėtė, ai e gjen ndėshkimin. Atij i dyfisho-het dėnimi Ditėn e Kijametit dhe aty mbe­tet i pėrbuzur pėr­gjith­monė. Pėrveē atij qė ėshtė pen­duar dhe ka bėrė vepra tė mira, Allahu ua shndė­rron tė kėqijat nė tė mira. Allahu ėshtė Mėshi­rues, ndaj ai fal shumė” (Furkan: 68:70)

T’i hedhim njė shikim Fjalės sė Tij: “Tė tillėve Allahu ua shndėrron tė kėqijat nė tė mira”, na e bėn tė qartė sa i mėshirshėm ėshtė Allahu ndaj nesh. Dije­ta­rėt thonė se shndė­rrimi kėtu ėshtė dy llojesh:

I pari: Shndėrrimi i vetive tė kėqija nė veti tė mira ashtu siē shndėrrohet shirku nė iman, zinaja nė nder dhe pastėrti, gėnjeshtra nė drejtėsi, tradhtia nė be­suesh­mėri, e kėshtu me radhė.

E dyta: Shndėrrimi i tė kėqijave me tė mira Ditėn e Kijametit. Mendo pak nė Fjalėn e Allahut: “Ua shndėrron Allahu tė kėqijat nė tė mira.” Ai nuk tha: “Ēdo tė keqe do ta shndė­rroj­mė me ēdo tė mirė qė do tė bėjnė, sepse ato mund tė jenė mė pak, baraz apo mė shumė me numėr apo me pe­shė, po kjo matet sipas sinqeritetit tė tė penduarit dhe vlerės sė pendimit tė tij. Po a ka nimet mė tė madh se ky? Tani shiko sqarimin e kėsaj dhuntie hyjnore nė kėtė hadith tė bukur:

Nga Abdur-rahman bin Xhubejri transmetohet se Ebi Tavil Shatb el-Memdudi i ka ardhur Pejgamberit alejhi selam, kur­se nė disa versione tė tjera thuhet: “I ka ardhur njė plak i shtyrė nė moshė, saqė vetullat i kishin rėnė mbi sy, i mbėshtetur nė shkop, iu afrua Pejgamberit alejhi selam dhe i tha: “Mė trego pėr njė njeri qė i ka bėrė tė gjitha gjynahet dhe nuk ka lėnė asgjė prej tyre pa punuar, pra i ka bėrė tė gjitha, qofshin tė vogla apo tė mėdha.” Nė njė version tjetėr: “ka bėrė ēdo gjė qė i ka ardhur nė dorė, saqė, sikur tė shpėrndahej gjynahu i tij nė mes banorėve tė tokės, prapė do t’i shkatėrronte ata.) A ka vend pėr pendim? Alejhi selami tha: “A je bėrė mus­­li­man?” Njeriu tha: “Sa mė pėrket mua, unė dėsh­moj se nuk ka Zot tjetėr veē Allahut dhe se ti je i Dėr­guari i Allahut.” Atėherė Resulull-llahu i tha: “Bė vepra tė mira dhe lėri tė kėqijat, ashtu qė Allahu tė t’i shndėrrojė tė gjitha nė tė mira.” I mahnitur i tha: “Edhe tradhtitė edhe krimet e mia?!!!” Pejgamberi iu pėr­gjigj: “Po!” Atėherė njeriu filloi tė brohorasė: “Allahu Ekber!”, dhe vazhdoi kėshtu derisa humbi nga shi­ki­met tona”

Transmeton Taberaniu dhe Bezzari

Tani disa nga tė penduarit mund tė pyesin: Unė, de­ri­sa isha nė rrugė tė humbur, nuk kam falur namaz, isha jashtė bazave islame, por i kam bėrė disa vepra tė mi­ra. A mė llo­gariten edhe pas pendimit apo i ka ma­rrė era?!

Edhe pėr tė ka pėrgjigje: Transmetohet nga Urve ibni Zubejri se Hakim ibni Hazami e ka lajmėruar se ai i ka thėnė Pejgamberit alejhi selam: “O Resulull-llah, ē’thua pėr disa punė me tė cilat doja tė arrija sevap nė xhahilijjet, siē ėshtė sadakaja, lirimi i robėrve dhe vizita e farefisit, a ka pėr to shpėrblim?” Pejgamberi alejhi selam iu pėrgjigj: “Kur je bėrė musliman, i ke ma­rrė edhe tė gjitha tė mirat qė i ke bėrė mė parė.”

 Transmeton Buhariu

Gabimet falen, tė kėqijat shndėrrohen nė tė mira, tė mirat e kohės sė xhahilijjetit po pėrcillen te personi edhe pas pendimit, atėherė ēka mbeti?!!!

SI TĖ VEPROJ KUR BĖJ GJYNAH?

Mund tė thuash: Nėse bėj ndonjė gjynah, si tė pen­do­hem nga ai menjėherė? A ka ndonjė punė qė duhet bė­rė pas teubes nė moment?

Pėrgjigjja ėshtė kjo: Pas braktisjes sė gjynahut, du­het tė bėhen dy gjėra:

E para: Pendimi me zemėr, vendosja pėr moskthim. Ky ėshtė rezultat i frikės ndaj Allahut.

E dyta: Aktivizimi i trupit me mirėsi tė ndryshme, nė mesin e tyre edhe me namazin e teubes, ndėrsa teksti i tij ėshtė si vijon:

Transmetohet nga Ebu Bekri (radijAllahu anhu), se ai ka thėnė:

“Kam dėgjuar Resulull-llahun alejhi selam duke thė­nė: “Ēdo njeri i cili bėn gjynah, pastaj ngrihet dhe pastrohet, fal (dy rekate) dhe kėrkon falje nga Allahu, Allahu atė do ta falė.” Pastaj lexoi kėtė ajet: “Ata tė cilėt, kur bėjnė ndonjė mėkat tė shėmtuar ose i bėjnė zullum vetvetes sė tyre, e pėrmendin Allahun dhe kėrkojnė falje pėr mėkatet e tyre. E kush i fal mėkatet pėrveē Allahut? E qė, duke e ditur, nuk vazhdojnė nė atė qė kanė punuar (nė tė keqen) (Ali Imran 135)

 Hadithin e transmetojnė Es’habus-sunen

Ndėrsa nė disa transmetime tė tjera tė vėrteta ekzis­tojnė edhe disa veēori tė tjera tė namazit, tė cilat i fshijnė gjy­nahet. Kėtu, do t’i cekim shkurtimisht kėto veēori:

1) Nga Ukbe ibni Amiri transmetohet se ka thėnė: “I Dėrguari i Zotit ka thėnė: “Ēdonjėri qė merr abdest dhe e merr abdestin me pėrpikėri e pastaj i fal dy re­kate, i pėr-qendruar me zemrėn dhe fytyrėn e tij, atij do t’i bėhet borxh xheneti.”

Abdesti sjell shumė dobi, se me pėrpik­mė­ri­nė e marrjes sė abdestit dalin gjynahet nga gjymtyrėt e lagura sė bashku me ujin apo me pikėn e fundit tė ujit. Gjithashtu, nga mirėsitė e abdestit janė Bismil-lahi nė fillim dhe duatė pas mbarimit. Ato janė: “Dėshmoj se nuk ka zot tjetėr veē Alla-hut, i vetėm ėshtė, nuk ka ortak dhe dėshmoj se Muham­me­di ėshtė rob dhe i Dėr­guar i Tij” Ose duanė: “O Allah, mė bė nga tė pen­duarit dhe mė bė nga tė pastėrtit.” Ose duanė: “Lav­dia tė qoftė Ty, o Allah, dhe duke tė Tė fa­lėnde­ruar dėshmoj se nuk ka zot tjetėr veē Teje. Kėrkoj fal­je prej Teje dhe pendohem tek Ti.” Kėto lutje, qė bėhen pas marrjes sė abdestit, kanė shpėrblim tė madh.

2) Ngrihet dhe fal dy rekate.

3) Pėrqendrohet me zemrėn dhe fytyrėn e tij nė atė namaz.

4) Tė mos hutohet.

5) Dhikrin dhe pėrlushmėrinė ndaj Allahut i bėn me respekt tė plotė.

6) Pastaj i kėrkon falje Allahut (i bėn istigfar)

Ndėrsa rezultati i saj ėshtė:

1) I falen gjynahet e bėra mė parė.

2) I bėhet borxh xheneti.

E dyta: Tė bėhen sa mė shumė vepra tė mira dhe sjell­je tė bukura. A ju kujtohet Umeri (radijAllahu anhu), kur e kuptoi gabimin e tij me Resulull-lla­hun nė pole­mi­kėn qė u zhvillua nė marrėveshjen e Hu­dejbisė, e pas saj tha: “Kam bėrė pastaj pėr kėtė gabim vepra tė mira (pėr shlyer­jen e gjynahut).”

Mendo pak nė shembullin qė ceket nė kėtė hadith tė vėrtetė: “Shembulli i atij qė bėn vepra tė kėqija e pastaj u kthehet veprave tė mira, ėshtė si shembulli i njė njeriu qė ka pasur njė mburojė (rrobė e hekurt qė vesh luftėtari) tė ngushtė, nga e cila gati ngulfatej, pastaj e ka bėrė njė vepėr tė mirė dhe i ėshtė ēliruar njė hallkė, pastaj e ka bėrė edhe njė tjetėr dhe i ėshtė ēliruar edhe njė hallkė. Kėshtu vazh­doi derisa ėshtė ēliruar nga mburoja.”

Transmeton Taberaniu

Veprat e mira e lirojnė njeriun nga burgu i gjynahe­ve dhe e nxjerrin nė botėn e gjerė tė pėrkushtimit.

Pėr ty, vėlla i dashur, po sjellim edhe kėtė tregim kėshillu-es:

Transmetohet nga Ibni Mes’udi, i cili ka thėnė: “Erdhi njė njeri te Muhammedi aleji selam dhe i tha: “O Resulull-llah, kam takuar njė grua nė njė kopsht dhe kam bėrė me tė ēmos, pėrveē marrėdhėnieve intime. E kam puthur dhe e kam pėrkėdhelur, por nuk kam bėrė diēka tjetėr. Ti mė dėno mua si tė duash.” Pejgamberi alejhi selam nuk i tha asgjė, atėherė njeriu shkoi. Umeri tha: “Allahu do t’ia mbulonte gjynahun, sikur ta mbulonte ky vetė.” Pejgam-beri e pėrcolli ate me shikim dhe tha: “Kthejeni tek unė.” E kthyen tek ai, e Pejgamberi recitoi: “Dhe fale namazin nė dy skajet e ditės, si dhe nė orėt e afėrta (me ditėn) tė natės. S’ka dyshim se veprat e mira i shlyejnė ato tė kėqijat. Kjo ėshtė kėshillė pėr ata qė pranojnė kėshillat.” (Hud: 114) Muadhi tha: (Sipas njė versioni tjetėr Umeri tha:) “O i Dėrguar i All-lla-hut, ajo ėshtė vetėm pėr tė apo edhe pėr tė gjithė njerėzit?” Ai i tha: “Jo, por pėr tė gjithė njerėzit.”

Transmeton Muslimi

KEQBĖRĖSIT MĖ PENGOJNĖ

Dikush thotė: Dėshiroj tė pendohem, por keqbėrėsit nga shoqėria ime e mėparshme mė pengojnė dhe mė nėn­ēmojnė nė ēdo vend. Posa dėgjuan se ka disa ndryshime tek unė, filluan tė mė sulmojnė rrezikshėm. Unė po e ndiej vetėn tė dobėt, si tė mbrohem?

Kėta persona i kėshilloj tė bėhen tė durueshėm. Ky ėsh­tė caktim i Allahut pėr t’i sprovuar robėrit e Tij tė sin­qertė, qė tė dallohen tė drejtėt nga rrena­cakėt dhe t’i dallojė Allahu tė ndjyrėt nga tė pastėrtit.

Kush vendos t’i pėrmbahet kėsaj rruge dhe ka filluar tė ha­pėrojė nė tė, le tė pėrqendrohet nė tė. Shejtanėt prej xhi­nėve dhe njerėzve e inspirojnė njėri-tjetrin qė t’i kthejnė tė penduarit nė tė kaluarėn, e ata nuk duhet t’i dėgjojnė. Ata nė fillim thonė: “Ky ėshtė shqetėsim i pėrkohshėm, shpejt do tė tė kalojė. Kjo ėshtė vetėm kri­zė momentale.” Ēudia mė e ma­dhe ėshtė se disa prej keqbėrėsve, nė fillim tė pendimit, i tho­nė shokut tė ty­re: “Shpresojmė se nuk tė ka kapur ndonjė e keqe!”

Gjithashtu ėshtė pėr t’u ēuditur se njėra prej fem­ra­ve, kur dashnori i saj ia mbylli telefonin nė fillim tė bisedės, sep­se ai ėshtė penduar dhe nuk dėshiron tė vazh­dojė nė gjynah, ajo e thėrret pėrsėri dhe i thotė: “Ndosh­ta tė ka kaluar shqe­tėsimi?!” Ndėrsa Allahu tho­tė:

“Thuaj: “Mbėshtetem (mbro­hem) me Zotin e nje­rėz­­ve. Sunduesin e njerėzve. Tė Adhuruarin e njerėz­ve. Prej tė keqes sė cytėsit qė fshihet, i cili bėn cytje nė zemrat e njerėzve. Qoftė ai (cytėsi) nga xhinėt apo njerėzit.” (Nas: 1-6)

Kush ka pėrparėsi qė tė respek­to­het: Zoti yt, apo shokėt e sė keqes?

Duhet ta dish se ata do tė tė pengojnė nė ēdo vend dhe do tė mundohen tė tė kthejnė nė rrugėn e humbjes me ēdo mėnyrė. Mė kanė treguar se, pas pendimit, njėra nga ish-shoqet e tij e urdhėronte shoferin e saj t’i vihet pas, ndėrkohė qė ai ishte nė rrugė pėr nė xhami, ndėrsa ajo i flet atij nga dritarja.

Nė kėtė rast:

“Allahu forcon ata qė besuan nė fjalėn e fortė, nė jetėn e kėsaj bote dhe nė jetėn e botės tjetėr.” (Ibrahim: 27)

Keqbėrėsit do tė pėrpiqen t’ua pėrkujtojnė tė ka­lua­rėn dhe nė ēdo mėnyrė t’ua pėrkujtojnė gjynahet e bėra, sikur kujtimet, thirrjet telefonike, fotografitė, let­rat etj. Ata nuk guxojnė t’i dėgjojnė, por tė kenė kuj­des nga mashtrimet e tyre dhe le tė pėrkujtojnė ras­tin e Ka’b bin Malikut, sahabit tė ndershėm, kur i Dėr­guari i Allahut urdhėroi sahabėt qė ta bojkotojnė atė pėr shkak tė mospjesėmarrjes sė tij nė betejėn e Tebukut, derisa tė jepte leje Allahu. Gjatė kėsaj kohe mbre­ti i Gassanėve i dėrgoi njė letėr, ku i tha: “Kemi dėgjuar se shoku yt ka hequr dorė prej teje, por Allahu nuk tė ka lėnė nė vend tė shkretė dhe tė humbur. Eja tek ne, se do tė tė ndihmojmė.” Kėshtu, jobesimtari dėshiron ta pėr-fitojė besimtarin, qė ai tė dalė nga Medina dhe tė shkatė-rrohet nė vendin e kufrit. Por cili ishte qėn­drimi i kėtij sahabi tė ndershėm?! E ja se ēka tha Ka’­bi: “Porsa e lexova letrėn thashė: “Edhe kjo ėshtė gji­thashtu sprovė!” E futa nė zjarr dhe e dogja.”

Kėshtu le tė qėndrojė ēdo besimtar ndaj kujdo qė i dėrgon letėr, mash­kull apo femėr. Le ta dje­gin de­risa tė bėhet hi dhe le ta pėrkujtojnė zjarrin e xhehenemit derisa janė duke e djegur. Allahu thotė:

“Ti, pra, bė durim, se premtimi i Allahut ėshtė i saktė, e kurrsesi mos tė tė luhasin ata qė janė tė dyshimtė.” (Rum: 60)

ATA MĖ KĖRCĖNOHEN!

Dėshiroj tė pendohem, porse shokėt e mi tė mė­parshėm mė kėrcėnohen se do t’i nxjerrin nė shesh marrė­zitė e mia dhe do t’i pėrhapin fsheh­tėsitė e mia nė masė. Ata kanė fotografi dhe dėshmi, e unė kam frikė pėr autoritetin tim. Unė jam tepėr i shqetėsuar!

Atij i themi: Luftoji bashkėpunėtorėt e shejtanit, se kurthi i tyre ėshtė e dobėt. Kėto janė vetėm presione nga ndih­mė­sit e Iblisit. Ata tė grumbullohen, por para sab­rit dhe kėm­bėngulėsisė sė besimtarit shumė shpejt shpėrndahen dhe shkatėrrohen.

Dije se, nėse vazhdon tė ecėsh me ta dhe u nėnsh­tro­­hesh dėshirave tė tyre, ata do tė tubojnė edhe mė shu­mė material kun­dėr teje. Ti kėshtu do tė jesh i dėshtuar, si nė fillim ashtu edhe nė fund. Atėherė, pra, mos i dė­gjo ata dhe kėrko ndih­mė prej Allahut kundėr tyre dhe thuaj: “Mė mjafton mua Allahu; sa ndihmėtar i mirė ėshtė Ai.” Resulull -llahu, kur frikėsohej nga tė kėqi­jat e njė populli, thoshte: “O Allah, ne t’i lėmė Ty qafat e tyre dhe tė kėrkojmė ndih-mė nga tė kėqijat e tyre.”

 Transmeton Ahmedi dhe Ebu Davudi

Vėrtet rasti ėshtė shumė i vėshtirė. Keqbėrėsi lajmėron nė telefon besimtaren e gjorė dhe tė penduar dhe i thotė: “I kam incizuar bisedat e tua, gji­thash­tu kam edhe fo­tografi tė tuat. Nėse nuk pranon tė da­lėsh me mua, do tė posh­tėroj te familja.” Vėr­tet kėto fjalė janė prekėse, pran­daj edhe gjendja e saj nuk mund tė nėpėrkėmbet.

Shiko, se ēfarė lufte zhvillojnė bashkėpunėtoret e shej­tanit me tė penduarit nga radhėt e kėngėtarėve dhe kėn­gė­tareve, aktorėve dhe aktoreve. Ata publikojnė produk­sionet mė tė marra tė tyre, si nė media ashtu edhe nė treg, me qėllim presioni dhe luf­te psikike. Por mos tė harrojmė se Allahu ėshtė me tak­valitė dhe teubexhitė. Ai ėshtė edhe kujdestar i be­simtarėve. Nuk i nėnēmon dhe nuk i lė tė vetėm. Ēdo rob qė i ėshtė mbėshtetur Allahut, as­njė­herė nuk ėsh­tė poshtėru-ar. Dije se pas ēdo vėshtėrsie ka leh­­tė­sim dhe pas ēdo ngushtėsie ka lirim.

Vėlla i dashur, pėr ty po paraqesim njė tregim tė prek­shėm, qė dėshmon qartė pėr atė qė themi. Ky ėshtė tregimi i sahabit tė ndershėm Murthid bin Ebi Murthid El Ganevi, i cili ka flijuar duke i mbartur muslimanėt e do­bėt fshehurazi prej Mekės nė Medine.

“Ka qenė njė nje­ri qė quhej Murthid bin Ebi Murthid. Ai iu mbarte robėrit prej Mekės dhe i ēonte nė Medine. Ndėrsa nė Mekė ka qenė njė femėr lavire, qė quhej Anaka, tė cilėn ai e kishte shoqe. Ai i kishte premtuar njė njeriu nga robėrit e Mekės se do ta dėr­gonte nė Medine. Rastin e tij ai e rrėfen kėshtu: “Duke ecur rru­gės arrita deri te njė strehė e njė muri tė Mekės, nė njė natė plot hėnė. Nė moment erdhi Anaka. Ajo vėrejti errėsirėn e hijes sime pėrskaj murit dhe filloi tė vijė drejt meje. Kur u afrua afėr, mė njohu dhe tha: “Murthidi?!” Iu pėrgjigja: “Po, Murthidi.” Ajo mė tha: “Mirė se ke ardhur, eja dhe buaj tek ne sonte.” Unė i thashė: “O Anaka, Allahu e ka ndaluar zinanė.” Atėherė klithi: “O banorėt e ēadrave, ky njeri ėshtė duke transportuar robėrit tuaj!” Menjėherė filluan tė mė ndjekin tetė veta e unė ia mėsyva Mandemit (kodėr e njohur te njėra nga hyrjet e Mekės) dhe u ndala te njė shpellė, duke hyrė brenda. Ata m’u afruan aq shumė, saqė pėr pak preknin kokėn time. Por, Allahu i qorroi e pastaj u kthyen. Iu kthe­va shokut tim dhe fillova ta mbaj. Ishte shumė i rėndė. E afrova te njė vend mė i sigurtė, ia zgjidha prangat dhe e mbajta ashtu i lodhur derisa arrita nė Medine. Shkova te Pejgam­beri alejhi selam dhe i thashė dy herė: “Pejgamber i Allahut, dua tė marto-hem me Anakėn.” Pejgamberi heshti dhe nuk u pėrgjigj, derisa zbriti ajeti: “Laviri nuk do tė duhej tė martohej me tjetėrkė vetėm se me ndonjė lavire ose idhujtare, edhe lavirja, me tė nuk do tė duhej tė martohet kush, vetėm se ndonjė lavir ose idhujtar.” (Nur: 3)

Atėherė Pejgamberi alejhi selam tha: “O Murthid, zinaqari nuk marton kė pėrveē zinaqares apo mushrikes dhe zinaqarja nuk marton kė pėrveē zinaqarit apo mushrikut, prandaj edhe mos u marto  me tė.”

 Transmeton Tirmidhiu

A e sheh se si Allahu i mbron ata tė cilėt besojnė dhe si ėshtė nė anėn e bamirėsve?

Edhe nėse tė ndodhė mė e keqja, sė cilės i frikėsohesh, dhe tė zbulohen disa gjynahe, aq sa ēėshtja kėrkon sqarim, sqarojua qėndrimin tėnd tė tjerėve. Thuaju. “Po, vėrtet kam qe­nė gjynahqar e tani jam penduar tek Allahu. Tani, ēka dė­shi­roni prej meje?!”

Ta kemi parasysh tė gjithė, se turpi i vėrtetė ėsh­tė ai qė do tė zbulohet para Allahut nė Ditėn e Kija­metit, Ditėn e pėrēmimit tė madh, jo para njėqind apo dyqind, njė mijė apo dy mijė, por nė dėshminė e tė gji­tha krijesave, mela­ikeve, xhinėve dhe njerėzve prej Ade­mit e deri te njeriu ifundit.

Ejani tė kthehemi sė bashku te duaja e Ibrahimit alejhi selam:

 “Mos mė turpėro ditėn kur do tė ringjallemi. Ditėn kur nuk bėn dobi as pasuria as fėmijėt. (Ka dobi) vetėm ai qė i paraqitet Allahut me zemėr tė shėndoshė.” (Shuara: 87-89)

Mbrohu nė momentet e vėshtira me duatė pejgam­be­rike: “O Zot, mbuloji tė metat tona dhe sigurona nga ajo qė kemi frikė. O Zot, na bė (tė fortė) t’u hak­me­rremi atyre qė na kanė bėrė zullum. Na ndihmo kundėr atyre qė na kanė bėrė padrejtėsi. O Zot, ndėrpreje da­sha­keqėsinė e armiqve dhe ziliqarėve ndaj nesh!”

GJYNAHET MA NGULFASIN JETĖN

Mund tė thuash: “Unė kam bėrė shumė gjynahe dhe jam penduar tek Allahu. Por gjynahet e mia mė mun­dojnė. Kujti-mi i veprimeve tė mia tė mėpar­sh­me ma ngulfat jetėn, ma vrazhdėsojnė shtratin, ma braktisin gjumin dhe ma prishin qetėsinė. Cila ėshtė mė­nyra qė tė qetėsohem?”

Tė them or vėlla i dashur: Kėto ndjenja janė she­njat e pendimit tė sinqertė dhe kjo pra ėshtė thelbi e teubes sė vėrtetė. Pendimi ėshtė teube. Shikoje atė qė ka kaluar me syrin e shpresės. Me shpresė se Allahu do tė tė falė ty. Mos u dėshpėro dhe mos i ul duart nga rahmeti i Allahut, sepse Ai thotė: “Askush nuk e humb shpresėn nė mėshirėn e Zotit tė vet, pėrveē aty­re qė janė tė humbur.” (Hixhr 56)

Ibni Mes’udi (radijAllahu anhu) ka thėnė: “Mė i madhi gjynah ėshtė: t’i bėsh ortak Allahut; tė sigu­ro­hesh nga ndėsh­kimi i Allahut; t’i ulėsh duart nga rah­meti i Allahut; tė dyshosh nė faljen e Allahut.”

Transmeton Abdur-Rezaku

Besimtari ecėn rrugės sė Allahut mes frikės dhe shpre­sės. Por ndonjėherė e mund njėra anė: kur bėn gjy­nah, anon mė shumė nga frika. Frika e dety­ron tė pendohet. E kur pendohet, anon nga shpresa. Shpre­sa e detyron tė kėrkojė falje nga Allahu.

A TĖ PRANOJ?

Njė njeri me zė tė pikėlluar pyet: “Dėshiroj tė pen­dohem, por a duhet patjetėr tė shkoj nė vend tė cak­tuar dhe tė pranoj gjynahet? A ėshtė prej kush­te­ve tė teubes tė pranoj para gjykatėsit atė qė kam bėrė dhe tė kėrkoj ekze-kutimin e dėnimit?

Ēfarė kuptimi ka rasti qė kam lexuar pak mė parė mbi teuben e Maizit dhe Gamidijes dhe rasti i njeriut qė zbavitet me gruan nė kopsht?”

Tė themi ty, o vėlla i dashur, se lidhja e robit me Zo­tin e tij pa kurrfarė ndėrmjetėsimi ėshtė prej veēorive tė kėtij be­simi tė madh, me tė cilin ėshtė i kėnaqur Allahu. Nė Kur’­­an thuhet: “E kur robėrit e mi tė pyesin pėr Mua, Unė jam afėr, i pėrgjigjem lutjes kur lutėsi mė lutet.” (Bekare: 186)

Nėse jemi tė bindur se teube­ja i bėhet vetėm Allahut, atėherė edhe pranimi bėhet vetėm prej Allahut. Nė duanė e sejjidul-istigfarit thuhet: “I pranoj dhuntitė e Tua ndaj me­je dhe i pra­noj gjynahet qė kam bėrė.”

Ne nuk jemi si tė krishterėt, pėr atė e falėnderojmė Allahun. Atyre prifti ua fal gabimet nėse ulen nė ulėsen e pra­nimit tė gabimeve. Por, Allahu nė Kur’an thotė: “A nuk e dinė ata se Allahu ėshtė Ai qė pra­non pendimin prej robėrve tė vet?” (Teube: 104), prej robėrve, pra, por pa kurr­farė ndėrmjetėsuesi.

Sa i pėrket ekzekutimit tė dėnimeve, pėrderisa nuk ka arri­­tur akuza tek imami apo gjykatėsi, nuk je i de­tyruar tė shkosh dhe ta pranosh. Ai, tė cilit Allahu ia ka mbuluar gjyna­het, nuk ėshtė keq nėse e mbulon vet­ve­ten. Do t’i mjaf­tonte teubeja si dėshmitar mes tij dhe Allahut. Nga em­rat e Allahut tė Madhė­ri­shėm ėshtė “Es-Sit-tir” (Mbu­lues), prandaj, edhe Ai e do mbulimin e gjynaheve tė robėrve tė Tij.

Ndėrsa sa i pėrket sahabėve, si Maizi dhe gruaja qė kanė bėrė zina dhe njeriu qė ėshtė zbavitur me gruan nė kopsht, ata (Allahu qoftė i kėnaqur me ta) kanė bė­rė njė vepėr (kur e pranuan gabimin) qė nuk kanė qe­nė tė detyruar. Ata e kanė bėrė nga dėshira pėr t’u pas­truer, pasi Pejgamberi alejhi selam, kur i erdhi Maizi dhe gruaja, nė fillim i refu­zoi. Gjithashtu fjala e Umerit pėr njeriun qė ėshtė zbavitur me njė femėr nė kopsht: “Allahu do t’ia mbulonte gjynahun sikur ky ta mbulonte vetė”, ndėrsa Pejgamberi alejhi selam heshti me pohim.

Prandaj, nuk ėshtė nevoja tė shkohet nė gjyq dhe tė bė­het pranimi, nėse Allahu ia ka mbuluar gjynahet. Po ashtu, nuk ka pse tė shkohet te imami i xhamisė dhe tė kėrkohet ekzekutimi i dėnimit, e as kėrkimi nga ndonjė shok pėr ta shko­pėzuar nė shtėpi, siē mendojnė disa.

Kėshtu del nė shesh qėndrimi i neveritshėm i disa tė paditurve ndaj tė penduarve, siē ėshtė rasti qė vijon:

Njė gjynahqare shkon te njė imam i paditur nė njė xhami. Pranon para tij gjynahet qė ka bėrė dhe kėrkon prej tij zgji­dh­jen. Ky imam i thotė: “Patjetėr duhet tė shkosh njėherė nė gjyq, ta vėrtetosh pranimin sipas she­riatit dhe tė ekzeku­to­het dėnimi e pastaj tė shikohet ēėshtja jote.” E gjora, kur e pa se nuk mund ta zbatojė fjalėn e tij, ia ktheu shpinėn teubes dhe u kthye nė gjendjen e mėparshme.

Shfrytėzoj kėtė rast qė tė bėj njė apel tė rėndė­si­shėm: O ju muslimanė, njohja e vendimeve tė fesė ėsh­tė amanet, gji­thashtu kėrkimi i tyre nga burimet e sakta ėshtė amanet. An­daj edhe Allahu thotė:

“Pyetni pra dijetarėt, nėse nuk dini.” (Nahl 43)

E nė njė ajet tje­tėr thotė:

“Ai ėshtė Mėshiruesi. Pėr Tė pyete ndo­njė shumė tė dijshėm.” (Furkan 59)

Ēdo vaiz nuk ėshtė nė gjendje dhe nuk na takon ta pye­sim pėr fetva. Nuk na takon tė pyesim ēdo imam xhamie apo muezin pėr vendimet e sheriatit nė ēėshtjet e njerėzve. As ēdo poeti apo prozatori nuk i takon t’i inter­pretojė fetvatė. Besimtari ėshtė pėrgjegjės prej kujt i merr ato, sepse janė pjesė e ibadetit. Edhe vetė i Dėrguari alejhi selam ka pasur frikė pėr umetin nga imamėt qė ēojnė nė dalalet. Njė­ri nga se­lefi (muslimanėt e parė) ka thėnė: “Vėrtet kjo di­turi (marrja e fetvave) ėshtė fe. Shikoni me kujdes prej kujt po e merrni fenė tuaj.” Adhurues tė Allahut, hapni sytė dhe kini kujdes nga kėto rrėshqitje. Kėrkoni ata qė janė dije­tarė pėr atė qė nuk kuptoni, e Allahu do t’ju ndihmojė.

FETVA TĖ RĖNDĖSISHME PĖR TĖ PENDUARIT

Dikush thotė: “Dėshiroj tė pendohem, por nuk i di rre­gu­llat e pendimit. Nė mendje mė sillen shu­mė pyetje pėr vlef-shmėrinė e teubes, kur i bėj disa gjynahe, pėr mė­nyrėn e plotėsimit tė disa haqeve tė Allahut, i kam lėnė pa i kryer, si dhe pėr mė­ny­rėn e kthimit njerėzve haqet e shkelu-ra. A ka pėrgjigje pėr kėto pyetje?”

Pėr ta shuajtur etjen dhe pėr ta freskuar zemrėn e atij qė i ėshtė kthyer rrugės sė Allahut, po i paraqesim kėto pyet­je dhe kėto pėrgjigje:

Pyetje: Unė e bėj gjynahun e pastaj pendohem pėr tė. Por pastaj mė mund epshi, i cili tė ēon drejt sė keqes (nef­sul emma­re), dhe i kthehem pėrsėri. Me kėtė, a zhvlef­tėsohet pendimi i parė dhe a mbetet gjynahu i parė dhe ai pas tij?

Pėrgjigjie: Pjesa dėrrmuese e dijetarėve thonė se nuk ėshtė kusht pėr vlefshmėrinė e teubes qė mos t’i kthehet gjy­na­hut, por vlera e teubes qėndron nė atė se ajo pėr­qen­drohet nė brak­tisjen e gjynahut, nė pendimin prej tij dhe nė vendosjen e pre­rė pėr shmangien e pėrdorimit tė tij. Nėse e bėn, atė­herė trajtohet si ai qė bėn gjynah tė ri. Atij i nevojitet pen­dim i ri, kurse pendimi i parė ėshtė i vlefshėm.

v       

Pyetje: A pranohet teubeja nga njė gjynah derisa unė jam duke bėrė tjetrin?

Pėrgjigjie: Pranohet teubeja nga njė gjynah edhe nėse je duke bėrė tjetrin, me kusht qė tė mos jetė prej tė njėjtit lloj dhe nuk ka lidhje me gjynahun e parė. Shembull, nė­se pendohet nga kamata, por nuk pendohet nga pirja e alkoolit, pendimi i tij nga kamata pranohet dhe anas­jell­tas. Por nėse pendohet dhe nuk punon me kamatėn e rėndomtė e nė anėn tjetėr vazh­don tė punojė me kamatė kreditore, atėherė pendimi i tij nuk pranohet. Edhe atij qė pendohet nga marrja e drogės ndėrsa vazh­don me pirjen e alkoolit, nuk i pranohet teubeja. Gjithashtu, kush pendohet nga zinaja me njė femėr dhe vazhdon me tjetrėn, edhe atij nuk i pranohet. Ajo qė kanė arritur ėshtė se janė shmangur nga njė gjynah, por janė duke bėrė gjynahun tjetėr nga i njėjti lloj.

v       

Pyetje: Kam lėnė disa detyra ndaj Allahut nė tė kaluarėn: na­maze qė nuk i kam falur, agjėrim qė nuk e kam mbajtur, dhe zekat qė nuk e kam dhėnė. Tani, si tė veproj?

Pėrgjigjie: Lėnėsi i namazit nuk e ka pėr detyrė ta bėjė ka­za. Ky ėshtė mendimi mė i saktė, ngase atij i ka kaluar koha e rre­gullt dhe nuk mund ta arrijė tjetėr herė. Na­ma­zin e kompen­son me kėrkim faljėje (istigfarė) dhe me fal-jen e shpeshtė tė nafi­le­ve, ndoshta Allahu nė kėtė mėny-rė ia fal. (Pjesa dėrr­muese e dijetarėve islamė, nė mesin e tyre edhe dijetarėt ha­nefi, e kushtėzojnė pėrsėritjen (kazanė) e nama-zeve tė ka­luara pėr vlefshmėrinė e teubes, duke bėrė kraha-sim (kijas) me kazanė e domosdoshme tė gjumashit dhe harrestarit. Shė­nim i pėrkthyesit.

Sa i pėrket lėnėsit tė agjėrimit, nėse ka qenė musliman nė kohėn kur e ka lėnė agjėrimin, e ka pėr detyrė ta bėjė ka­za sė bashku me tė ushqyerit e njė varfanjaku pėr ēdo ditė qė ka lėnė gjatė Ramazanit, kur arrin Ramazani tjetėr pa arsye. Kjo ėshtė keffaret (kompensim) pėr voni­min e agjėri-mit. Agjėrimi bėhet ditė pėr ditė, edhe nėse grum­bullohen muajt e paagjėruar. P.sh. Njė njeri i ka lėnė 3 ditė tė Ramazanit tė vitit 1400 hixhrij dhe 5 ditė tė Rama­za­nit tė vitit 1401 hixhrij. Pas disa vitesh ėshtė penduar tek Allahu. Ai duhet t’i bėjė kaza tetė ditė tė agjėrimit dhe ta ushqejė njė varfanjak po aq ditė. Shembull tjetėr. Njė femėr ka hyrė nė pubertet nė vitin 1400 hixhrij dhe ėshtė turpėruar t’i lajmėrojė prindėrit e saj, ashtu qė i ka agjėruar edhe tetė di­tėt e rregullta (tė menstruacionit) dhe nuk i ka bėrė kaza. Tani ajo ėshtė penduar tek Allahu. Edhe pėr te vlen vendimi i mėparshėm. Kėtu pra ėshtė fjala pėr ata qė e kanė lėnė agjė­rimin nga pėrtesa apo nga turpi, sepse disa dijetarė islamė janė tė mendimit se pėr ata qė e kanė lėnė agjėrimin me qėllim dhe pa arsye nuk ka kaza.

Ndėrsa sa i pėrket lėnėsit tė zekatit, ai detyrohet ta nxje­rrė dhe ta japė zekatin, sepse ai ėshtė hak i Allahut nga njėra anė dhe hak i varfanjakut nga ana tjetėr.

v       

Pyetje: Nėse gjynahu i bėrė hyn nė hakun e njeriut, atėherė si duhet bėrė teubeja?

Pėrgjigjie: Bazė pėr kėtė kemi hadithin e Resulull-llahut: “Kush i ka bėrė padrejtėsi vėllait tė vet nė pasuri apo nė nder, le t’i kėrkojė hallallėk menjėherė dhe para se t’i merret atė ditė kur nuk do tė ketė dinar as dirhem. Nėse ka ndonjė vepėr tė mire, i merret me masėn e padrejtėsisė sė tij, e nėse nuk ka vepra tė mira, atėherė i merren tė kėqijat e vėllait tė vet dhe i ngarkohen atij.”

Transmeton Buhariu

I penduari mund tė lirohet nga padrejtėsitė e veta vetėm pėr­mes kthimit tė hakut atij qė i takon, ose pėrmes kėrki­mit tė hallallėkut dhe faljes. Nėse e falin, lirohet, pėrndry­she duhet t’ua kthejė.

v       

Pyetje: Kam marrė nėpėr gojė shumė njerėz, ndėrsa disa tė tje­rė i kam akuzuar me gjėra prej tė cilave ata janė tė pastėr. A ėshtė kusht t’i lajmėroj pėr veprimet e mia dhe t’u kėr­koj falje? Nėse nuk kushtėzohet, atėherė si tė bėj teube?

Pėrgjigjie: Kjo pyetje vlerėsohet sipas levėrdive dhe dėmeve. Nė­se kur i lajmėron pėr pėrgojimin apo akuzat qė ua ka bėrė, nuk i hidhėrohen dhe nuk u shtohet urrejtja dhe inati, mund tė kėrkojė falje prej tyre edhe nėse nuk i thekson veprimet e bėra. Shembull, t’i thotė: “Unė kam bėrė gabime ndaj teje nė tė kaluarėn ose tė kam bėrė zullum me disa fjalė. Tash mė jam penduar tek Allahu, tė lutem mė fal.” pa mos i shtje­llu­ar veprimet. Kėshtu bėn tė veprohet.

E nėse, kur i lajmėron pėr pėrgojimin dhe akuzat qė ua ka bėrė, hidhėrohen dhe u shtohet urrejtja dhe inati (bile nė shumi­cėn e rasteve ndodh kėshtu); ose, nėse i lajmėron me fjalė tė shkurtra ata do tė kėrkojnė sqarime tė gjata, qė, kur do t’i dėgjojnė, do t’u shtohet edhe mė tepėr urrejtja, atė-herė mė mirė ėshtė tė mos i lajmėrojė, sepse sheriati islam nuk preferon tė shtohen dėmet. Kėshtu qė lajmėrimi i personit pėr disa ēėshtje, prej tė cilave ka qenė i rehatuar para se t’i dėgjojė dhe tė cilat sjellin urrejtje, vjen nė kun­dėrshtim me synimet e sheriatit, i cili preferon lidhjen shpir-tėrore dhe dashurinė mes besimtarėve. Mund tė ndodhė qė vetė lajmėrimi tė jetė shkak pėr njė armiqėsi pas sė cilės nuk mund tė arrihet asnjėherė mė deri te qetėsimi i shpirtit tė atij qė ėshtė akuzuar apo ėshtė marrė nėpėr gojė dhe t’i rikthejė marrėdhėniet e mira me akuzuesin. Me kėtė rast mjaftojnė disa pika pėr vlefshmėrinė e teubes. Ndėr to:

1 - Pendimi dhe kėrkimi i faljes nga Allahu, duke e kuj­tuar pasojėn e kėtij krimi dhe bindjen nė ndalimin e tij.

2 – Pėrgėnjeshtrimi i vetvetes kur e dėgjon diken duke e pėrcjellė pėrgojimin e tij apo duke e pėrhapur akuzėn (iftiran) e tij dhe ta pastrojė tė akuzuarin.

3 - Pėrmendja pėr tė mirė e atij qė ka marrė nėpėr gojė nė ato vende ku e ka marrė nė qafė dhe t’i pėrhapė tė mirat e tij.

4 - Mbrojtja nga ata qė e pėrgojojnė dhe t’i rrijė krah kur dikush dėshiron ta marrė nėpėr kėmbė.

5 – Bėrja dua pėr tė dhe kėrkimi i faljes kur ėshtė nė vetmi.

Vėlla musliman, vėreji dallimet mes hakut nė pasuri dhe kri­meve fizike. Nga tė drejtat materiale kanė dobi ata qė u takon: nėse lajmėrohen pėr tė dhe u kthehet, ata sigurisht do tė gėzohen, prandaj edhe nuk guxon tė mbahet fshehtė, pėrkundėr tė drejtave morale, prej tė cilave nuk shtohet asgjė pėrveē dėmit dhe urrejtjes.

v       

Pyetje: Si tė pendohet vrasėsi i qėllimshėm?

Pėrgjigjie: Vrasėsi i qėllimshėm i ka tri obligime: Obligim ndaj Allahut, obligim ndaj tė vrarit (viktimės) dhe obligim ndaj tra­shė­gimtarėve tė tij.

Obligimi ndaj Allahut nuk mund tė kryhet vetėm se me teube tė sinqertė.

Obligimi ndaj trashėgimtarėve tė viktimės ėshtė qė t’u dorėzohet atyre dhe ta marrin hakun e tyre, qoftė me kisas (dė­nim me tė njėjtėn masė), qoftė pagim tė gjakut ose t’i falet.

Kėtu mbetet haku i tė vrarit, i cili nuk mund tė kryhet nė kėtė botė. Dijetarėt islamė thonė, se nėse pendimi i vrasėsit bėhet e sinqertė dhe bėn vepra tė mira, atėherė Allahu e liron nga haku i tė vrarit, ndėrsa tė vrarin e kompenson me tė mirat e Tij ditėn e ringjalljes. Kjo ėshtė prej pėrgjigjeve mė tė sakta.

Pyetje: Si tė pendohet vjedhėsi?

Pėrgjigjie: Nėse sendi i vjedhur gjendet tek ai, e kthen te pronari i saj. E nėse ėshtė harxhuar, prishur apo ka mangėsi nė vle­rėn e tij gjatė pėrdorimit, duhet t’ua kompensojė, pėrveē nė­se ia falin.

 

 

 

v       

Pyetje: Ndiej vėshtėrėsi tė madhe kur ballafaqohem me ata qė u kam vjedhur. Nuk mund t’u tregoj e as t’u kėrkoj falje. Si tė veproj?

Pėrgjigjie: Nuk ėshtė keq tė kėrkosh ndonjė rrugė me tė cilėn do ta zbusėsh ngushtėsinė tėnde kur takohesh me ta. Shembull, pėr­mes dėrgimit tė gjėrave tė tyre me ndonjė person tjetėr duke kėrkuar tė mos pėrmendet emri yt, ose me anė tė pos­tės. Mund t’i lėsh, gjithashtu, fshehurazi tek ata, ose tė pėr­dorėsh ndonjė truk dhe t’u thuash se ky ėshtė haku i tyre qė ka qenė te njė person i cili nuk dėshiron t’i pėrmendet emri. Me rėndėsi ėshtė t’u kthehet pronarėve haku i tyre.

v       

Pyetje: Kam pas vjedhur mė parė nga babai fshehurazi. Tani dėshiroj tė pendohem, por nuk e di se sa kam vjedhur sak­tė­sisht, dhe mė vjen vėshtirė t’i dal karshi.

Pėrgjigjie: Duhet ta vlerėsosh pėrafėrsisht pasurinė e vjedhur dhe po atė vlerė tė hollash lejohet t’ia kthesh babait tėnd fshe­hurazi, ashtu siē ia ke marrė.

v       

Pyetje: Kam vjedhur prej njerėzve pasuri tė ndryshme, e tashmė jam penduar tek Allahu, por unė nuk i di adresat e tyre.

Pėrgjigjie: Duhet t’i kėrkosh sa tė mundesh dhe tė kesh kohė. Nėse i gjen, kthejua dhe falėndero Allahun. Por nėse ka vde­kur pronari i pasurisė, t’ua kthesh trashigimtarėve tė tij. E nėse nuk i gjen, pėrkundėr pėrpjekjes tėnde tė mad-he, atėhe­rė jepe atė sadaka nė zėvendėsim tė tyre dhe bėje nijet pėr ta, edhe nėse janė jomuslimanė, sepse Allahu, nėse nuk u jep nė ahiret, i shpėrblen nė dynja.

Kjo ēėshtje ėshtė shumė e afėrt me rastin qė e cek Ibni Kajjimi nė librin e tij “Medarixhus-salikin” (Gradacionet e be­sim­tarėve), se njė njeri ka vjedhur nė armatėn e muslima­nėve. Pas njė kohe ai pendohet dhe e sjell atė qė ka vjedhur para gjeneralit tė ushtrisė, por, ai nuk e pranoi. Ai i tha: “Si ta pranoj kur nuk di se si t’ua shpėrndaj ushta­rė­ve haqet e tyre pasi qė ata janė kthyer?! I penduari shkon te njė dijetar i quajtur Haxh-xhaxh bin Shair dhe kėrkon fetva prej tij.” Ai u pėrgjigj: “O njeri, Allahu i njeh ushtarėt dhe i di emrat e tyre. Njė tė pestėn e pasurisė ndaje pėr buxhetin ushtarak, kurse tjetrėn jepe sadaka nė emėr tė tyre, se Allahu do t’i shpėrblejė pėr tė.” Ai ashtu veproi. Kur dėgjoi Muaviu tha: “Sikur ta jepja unė kėtė pėrgjigje, do tė mė ishte mė e dashur se gjysma e pasurisė sime.”

v       

Pyetje: Ua kam grabitur pasurinė disa jetimėve, pastaj kam bėrė tregti dhe kam fituar prej tyre. Kjo pasuri ėshtė shtuar disa herė. Pastaj iu frikova Allahut dhe u pendova pėr atė qė kam bėrė. Si mė pranohet teubeja?

Pėrgjigjie: Dijetarėt islamė kanė mendime tė ndryshme rreth kė­saj ēėshtjeje. Mendoj se mendim mė i afėrt ėshtė ai i cili tho­tė se pyetėsi e ka pėr detyrė tua kthejė kapitalin jeti­mėve dhe t’ua shtojė gjysmėn e fitimit.

Atėherė do tė konsiderohet ortak i tyre nė fitim, kurse kapitali u mbetet atyre.

v       

Pyetje: Kam blerė njė veturė me tė holla e tė cilave gjysma ishin tė fituara hallall e gjysma tjetėr haram. Vetura gjendet ende tek unė, si tė veproj?

Pėrgjigjie: Kush blen njė send qė nuk ndahet, si shtėpi apo ve­tu­rė me pasuri, gjysma nga hallalli e gjysma nga harami, ai du­het tė ndajė nga pasuria tjetėr nė masė tė haramit dhe e ndan sadaka pėr pastrimin e pasurisė. Nėse kjo pjesė e pasu­risė e fituar haram ėshtė hak i tjetėrkujt, duhet t’ua kthejė atyre me tė njėjtėn vlerė, siē e sqaruam mė parė.

v       

Pyetje: Ēka tė bėhet me njė pasuri e cila ėshtė fituar nga ha-rami ose ėshtė pėrzier me pasuri hallall?

Pėrgjigjie: Kush bė tregti me mall haram duke ia ditur ven­di­min atij e pastaj pendohet, fitimin e kėsaj tregtie tė ndaluar e jep nė vend hallall me qėllim tė pastrimit e jo me qėllim tė sadakasė, sepse Allahu ėshtė i Pastėr dhe e do tė pastrėn.

Nėse malli haram pėrzihet me mall tjetėr, siē ėshtė rasti me dyqanxhiun i cili shet alkool sė bashku me mallin tjetėr, ai duhet tė vlerėsojė kėtė pasuri haram me njė ēmim tė pėrafėrt dhe t’i nxjerrė ato tė holla nė atė mėnyrė qė men­dja t’i anojė se e ka pastruar mallin e tij nga harami, kurse Allahu do t’ia kthejė me fitim mė tė mirė, sepse ka mjaft pėr besimtarėt.

Nė pėrgjithėsi, kush ka pasuri haram dhe dėshiron tė pen­do­het, nėse ka qenė jomusliman kur e ka fituar pasurinė, nė mo­mentin e teubes nuk obligohet ta nxjerrė atė, sepse Pej­gamberi alejhi selam nuk i obligoi sahabėt, kur u bėnė musli­mane, ta nxjerrin pasurinė qė e kanė fituar me haram. Por, nėse ka qenė musliman kur e ka fituar pasurinė nga harami dhe ka qenė i vetėdijshėm pėr kėtė, atėherė ai, po tė pen­do­het, duhet ta nxjerrė nga pasuria e tij atė qė ėshtė haram.

v       

Pyetje: Kam pasur pasuri tė marrė nga kamata, por unė e kam harxhuar tė tėrėn, ashtu qė nuk ka mbetur gjė prej saj. Tani unė jam penduar, si tė veproj?

Pėrgjigjie: Nuk ke kurrfarė detyrė pėrveē teubes tek Allahu i madhėruar, teube tė sinqertė. Duhet ta dish se ka­ma­ta ėshtė gjė e rrezikshme. Allahu urdhėron nė Kur’an qė tė mos tė luftohet askush, pėrveē atyre qė e marrin kamatėn. De­risa pasuria jote nga kamata ėshtė harxhuar krejtėsisht, atė­herė nuk ke nė kėtė pikėpamje kurrfarė obligimesh.

v       

Pyetje: Njė njeri ka marrė ryshfet, pastaj Allahu e udhėzoi nė rrugė tė drejtė. Ē’tė bėjė me pasurinė e marrė nga ryshfeti?

Pėrgjigjie: Ky person ka marrė ryshfet nė dy mėnyra:

1 - Ka marrė rryshfet nga dikush qė ka qenė i dety­ruar ta japė kėtė, qė tė arrijė deri tek e drejta e tij, sepse nuk ka pasur tjetėr rrugėdalje pėrveēse tė japė rysh­fet. Nė kėtė rast i penduari duhet t’ia kthejė pasurinė atij qė ia ka marrė, sepse kjo pasuri llogaritet si pasuri e plaēkitur dhe se ai qė e ke dhėnė ka qenė i detyruar ta bėjė kėtė.

2 - Ka marrė ryshfet nga dikush qė ka synuar tė arrijė disa qėllime qė nuk janė e drejtė e tij. Atij nuk i kthehet ajo qė i ėshtė marrė, por i penduari pas­trohet nga kjo pasuri e ndaluar duke e shpėrndarė nė vende tė nevojshme, si fukarave pėr shembull. Ai duhet tė pendohet nga veprimi qė u ka shkaktuar dėme atyre qė ua ka marrė tė drejtat.

Pyetje: Kam bėrė punė tė ndaluara, e pėr to kam marrė tė holla. A jam e detyruar, pasi jam penduar, t’ua kthej kėto tė holla atyre qė m’i kanė dhėnė?

Pėrgjigjie: Personi i cili bėn punė tė ndaluara ose bėn shėrbime tė ndaluara dhe pėr to merr tė holla, nėse pendohet, duhet tė pastrohet nga ajo pasuri, por nuk duhet t’ia kthejė atyre qė ua ka marrė.

Zinaqarja qė merr tė holla pėr zina, nėse pendohet, ato tė holla nuk ia kthen zinaqarit. Kėngėtari qė merr tė ho­lla nga kėngėt e pandershme, po tė pendohet, nuk ia kthen ato pronarit tė banketit. Shitėsi i alkoolit apo i drogės nuk i kthen tė hollat tek ata qė ua ka shitur, nėse pendohet. Dėsh-mi­tari i rrejshėm, qė merr ryshfet nuk ia kthen tė hollat atij qė e ka pėrdorur si dėshmitar tė rrejshėm.

Shkak pėr kėtė ėshtė se nėse i penduari ia kthen pasurinė e ndaluar gjynahqarit, atij i dyfi­sho­hen levėrditė. Kjo nėnkupton se ai po i ndihmon pėr t’i bėrė edhe mė tej gjynah Allahut, kėshtu qė duhet vetėm se tė pastrohet nga ajo pasuri. Ky ėshtė edhe mendimi kan anon Ibni Tejmiu dhe nxėnėsi i tij, Ibni Kajjimi.

v       

Pyetje: Kam njė ēėshtje qė mė brengos shumė dhe mė shkak­ton shqetėsime tė mėdha. Fjala ėshtė se unė kam bėrė zina me njė femėr e tani nuk di se si tė pendohem. A mė le­johet martesa me tė pėr ta mbuluar ēėshtjen?

Pėrgjigjie: Aq shumė po shtrohen pyetje rreth panders-hmėrisė, kohėve tė fundit, saqė ėshtė bėrė e domosdoshme qė musli­manėt t’i rishikojnė gjendjet e tyre dhe tė udhėzohen sipas Kur’anit dhe Sunetit, posaēėrisht nė ēėshtj-en e uljes sė shi­kimit, ndalimit nė vetmi me atė qė e ke tė ndaluar, tė pėrshėn­detja me femrėn e huaj dhe mbajtja e mbulesės islame. Sa i pėrket pyetjes sė sipėrshtruar, ai qė bėn zina ka vepruar nė njėrėn prej kėtyre dy mėnyrave:

1 - Ka bėrė zina me njė femėr me dhunė dhe me presion, e pėr kėtė person ėshtė obligim t’ia japė mehrin e standardit tė saj, si kompensim pėr dėmin qė ka shkaktuar krahas teubes sė sinqertė qė duhet tė bėjė. Nėse ėshtė duke je­tuar nė njė shtet ku praktikohet sheriati, atėherė duhet t’i ekze-kutohet dėnimi, nėse ēėshtja e tij ėshtė publikuar nė organet pėrkatėse tė shtetit.

2 - Ose ka bėrė zina me dėshirėn e saj. Nė kėtė rast prej tij kėrkohet vetėm teubeja. Nėse ajo lind, fėmija nuk i takon atij, nuk e ka pėr detyrė ta furnizojė, pėr shkak se fėmija ka lin­dur prej fasikut (e ky tanimė ka bėrė teube dhe nuk ėshtė mė fasik). Nė kėtė rast fėmija i takon nėnės e nuk guxon t’i takojė zinaqarit qė ka bėrė teube.

Atij qė ėshtė penduar nuk i lejohet martesa me femrėn pėr ta mbuluar ēėshtjen. Allahu nė Kur’an thotė:

“Laviri nuk do tė duhej tė martohej me tjetėr­kėnd, pos me ndonjė lavire ose idhujtare, e la­vir­ja, me tė nuk do tė duhej tė martohej kush, pėr­pos ndonjė lavir ose idhujtar.” (Nur:3)

Nuk lejohet tė kurorėzohet njė femėr e cila nė barkun e saj mban fėmijė nga zinaja, edhe nėse ėshtė prej po tė njėj­tit person. Gjithashtu nuk lejohet tė kurorėzohet njė femėr e cila nuk e di se a ėshtė me barrė apo jo. Por, nėse pendohet ai dhe pendohet edhe ajo me teube tė sinqertė dhe vėrtetohet jo­shtatėzania e saj, i lejohet atij ta marrė pėr grua dhe tė fillojė me tė njė jetė tė re, jetė me tė cilėn ėshtė i kėnaqur Allahu.

v       

Pyetje: Kam bėrė zina me njė femėr e pastaj jemi ku­ro­rė­zuar. Tashmė kanė kaluar disa vite dhe jemi penduar qė tė dy. Ēka duhet tė veprojmė tani?

Pėrgjigjie: Pasi ju veē keni bėrė teube, atėherė duhet ta ri­pėr­tėrini kurorėzimin me kushtet e tij sheriatike. Kjo nuk ėsh­tė obligim tė bėhet nė gjyq (aludohet pėr shtetet islame), por mund tė bėhet edhe nė shtėpi.

v       

Pyetje: Njė femėr tregon: Jam martuar me njė burrė tė nder­shėm, kurse unė kam bėrė para martesės disa vepra qė Allahu nuk ėshtė i kėnaqur. Ndėrgjegjja ime mė qorton gjith­mo­nė. Shtroj pyetjen: A duhet t’i tregoj burrit tim pėr atė qė kam bėrė nė tė kaluarėn?

Pėrgjigjie: Nuk duhet asnjėri prej bashkėshortėve t’i tre-gojė tjet­rit pėr atė qė ka bėrė nė tė kaluarėn prej gjėrave tė ndaluara. Ai qė sprovohet me diēka prej kėtyre ndytėsirave, le tė mbulohet me atė qė e mbuloi Allahu. Atij i mjafton pendimi i sinqertė.

Ndėrsa ai qė martohet me beqareshė e pastaj me rastin e takimit gjenital vėren se nuk ėshtė e virgjėr, i lejohet qė t’ia marrė mehrin dhe ta ndajė. Nėse e sheh se ėshtė pen­duar pėr atė qė ka bėrė, ia mbulon dhe vazhdon jetėn me te, ai ka shpėrblimin dhe sevapin e madh prej Allahut.

v       

Pyetje: Me ēka obligohet ai qė ka bėrė teube nga homo­seksua­li­teti?

Pėrgjigjie: Pėr personat e tillė kėrkohet tė bėhet njė teube e ma­dhe, sepse nuk ka popull qė ka dėnuar Allahu si popullin e Lutit, pėr shkak tė marrėzisė dhe fatalitetit tė kėsaj pune tė felliqur. Dėnimi i tyre ishte:

1 - Allahu ua mori sytė dhe mbetėn tė verbėr duke u rrahur ndėrmjet tyre, siē tha Allahu nė Kur’an:“Ne ua verbuam sytė atyre”

2 - U dėrgoi njė erė tė forte.

3 - U praptoi shtėpitė duke ua kthyer kulmet nė theme­let e tyre.

4 - Nga qielli u lėshoi gurė tė argjiltė dhe tė fortė saqė i shkatėrroi tėrėsisht.

Andaj edhe dėnimi qė u ekzekutohet bėrėsve tė kėsaj pu­ne tė fėlliqtė ėshtė mbytja, qoftė i martuar apo i pamar­tuar, siē tha Muhammedi alejhi selam: “Kė e gjeni duke e bė­rė punėn e popullit tė Lutit, mbytni atė qė e bėn dhe atė tė cilit i bėhet.”

Transmetojnė Ebu Davudi, Tirmidhiu dhe Ibni Maxhe.

v       

Pyetje: Jam penduar tek Allahu, por mė kanė mbetur disa gjėra tė ndaluara, si, disa instrumente muzikore, kaseta dhe videofilma. A mė lejohet t’i shes, veēanėrisht kur ato kush­toj­nė shtrenjtė?

Pėrgjigjie: Gjėrat e ndaluara ėshtė e ndaluar tė shiten, gji­thash­tu edhe fitimi prej tyre ėshtė i ndaluar. Pejgamberi alejhi selam ka thėnė: “Kur Allahu njė gjė e bėn haram, e bėn haram edhe fitimin e saj.” (Ebu Davudi). Ēdo gjė qė dihet se tjetri do ta pėrdorė nė haram, nuk i lejohet shitja, sepse Allahu e ka ndaluar njė gjė tė tillė kur tha: “Mos e ndih­moni njėri-tjetrin nė mėkate dhe armiqėsi.” Sado qė tė humbėsh nga pasuria e kėsaj bote, ajo qė e ka Allahu ėshtė mė e mirė dhe mė e pėrjetshme, sepse Ai t’i kompenson me tė mirat dhe dhuntitė e Tij.

v       

Pyetje: Kam qenė nė rrugė tė devijuar dhe kam pėrhapur ide ateiste. Kam shkruar tregime dhe artikuj me pėrmbajtje ateis­­te. Poezinė time e kam pėrdorur pėr pėrhapjen e lirisė sė pakufizuar dhe gjėrave tė ndaluara. Por, mėshira e Alla-hut mė kapi dhe mė nxori nga errėsira nė dritė dhe mė udhė­zoi. Si tė pendohem?

Pėrgjigjie: Kjo, pėr Zotin, ėshtė dhunti dhe mirėnjohje e madhe. Ai tė ka udhėzuar, andaj edhe falėnderoju Atij dhe kėrko prej Allahut pėrforcim dhe ndihmė.

Ai qė pėrdor gjuhėn dhe lapsin e tij pėr ta luftuar Islamin dhe pėr tė shpėrndarė bindje tė devijuara ose risi shkatė­rrue­se dhe krime e vepra tjera tė kėqija, duhet tė vep­rojė si vijon:

E para: Ta publikojė pendimin e vet nga tė gjitha tė ka­lua­rat dhe ta shpallė para masės tėrheqjen e tij me tė gjitha format dhe mundėsitė, me qėllim qė t’u kėrkojė falje atyre qė i largoi nga e vėrteta dhe ta tregojė tė pavėrtetėn nė tė cilėn ka qenė, qė tė mos mbetet i mashtruar ai i cili ėshtė ndikuar prej tij mė parė. T’i pėrgenjėshtroj dilemat qė para-sht­ronte dhe gabimet qė bėnte, nė mėnyrė qė ta pastrojė ve­ten pėr atė qė ka thėnė. Ky sqarim ėshtė prej kushteve kryesore tė teubes sė kėtij personi. Allahu thotė:

“Pėrveē atyre qė pendohen, qė pėrmirėsohen dhe qė u shpjegojnė njerėzve (tė vėrtetėn), tė tillėve ua pranoj pendimin, se Unė pranoj shumė pendi­min, jam mėshirues.” (Bekare 160)

E dyta: Ta shfrytėzojė penėn dhe gjuhėn e vet nė pėr­hap­jen e mėsimeve islame. T’i angazhojė forcat dhe mundė­sitė e veta nė ndihmėn e fesė sė Allahut dhe t’ua mėsojė njerėzve hakun dhe t’i ftojė nė tė.

E treta: T’i pėrdorė kėto forca pėr kundėrvėnie ndaj ar­miqve tė Allahut dhe t’i zbulojė ata dhe planet e tyre, mu ashtu siē u ka ndihmuar mė parė, dhe t’i pėrgėnjeshtr-ojė idetė e armiqve tė Islamit. Tė bėhet shpatė e ithtarėve tė hakut kun­dėr ithtarėve tė batilit. Si p.sh. nėse ka bindur ndonjė per­son, qoftė edhe nė ndonjė tubim tė caktuar pėr lejimin e ndo­njė harami, siē ėshtė rasti me kamatėn, gjoja se ka dobi qė e lejojnė, duhet t’i kthehet atij dhe t’ia sqarojė tė vėr­tetėn ashtu siē e devijoi mė parė, ashtu qė personi ta mohojė atė.

Allahu ėshtė mė i miri Udhėzues!

PASTHĖNIE

O rob i Allahut, Allahu e ka tė hapur derėn e teubes, a mendon tė strehohesh? Ja se ēka thotė Pejgamberi alejhi selam: “Vėrtet, teubeja ka njė derė, dy krahėt e sė cilės ja­nė tė gjerė sa lindja dhe perėndimi (sipas njė versioni tje­tėr: Gjėrėsia e saj ėshtė sa shtatėdhjetė vite ecje). Nuk mbyllet derisa tė lindė Dielli nga perėndimi.”

Transmeton Taberaniu.

Sipas njė hadithi tjetėr, Allahu thėrret: “O robėrit e Mi, ju bėni gjynahe natėn dhe ditėn, e Unė (mund) t’i fal tė gjitha gabimet. Kėrkoni falje prej Meje qė t’u fal juve.”

Transmeton Muslimi.

 A ke bėrė istigfar?!

Allahu e zgjat Dorėn natėn qė t’ia falė njeriut gabimet e ditės. Dhe e zgjat Dorėn ditėn qė t’ia falė njeriut gabimet e natės. Allahu e do atė qė kėrkon falje, a je drejtuar me fal­je kah Ai?

Pėr Allahun, janė shumė tė ėmbla fjalėt e tė penduarit kur thotė:

“Tė lutem Ty me Madhėrinė Tėnde dhe pėrulshmėrinė ti­me. Nėse nuk mė mėshiron, tė lutem, me fuqinė Tėnde dhe do­bėsinė time dhe me panevojshmėrinė Tėnde ndaj meje dhe nevojėn time tė madhe ndaj Teje. Ja ku ėshtė balli im (aludon nė sexhde) me gėnjeshtrat dhe gabimet e mia para Te­je. Robėr pėrveē meje Ti ke shumė, pėrveēse unė nuk kam zotė­ri tjetėr pėrveē Teje. Nuk kam strehim dhe shpėtim pos nė Ty. Tė lutem me lutjen e tė ngratit dhe tė pėrulem me pėr­uljen e tė nėnshtruarit duarthatė. Tė lutem me lutjen e tė frikėsuarit tė verbėr dhe me lutjen e atij qė e ka pėrulur qa­fėn pėr Ty, e ka lėshuar pėrdhe hundėn pėr Ty, i janė pėr­lo­tur sytė pėr Ty dhe e ka nėshtruar zemrėn pėr Ty.”

Thellohu nė tregimin e mėposhtėm dhe nė urtėsinė e tij sa i pėrket teubes:

“Tregohet se nje njeri i devotshėm duke ecur rrugės pa njė derė qė u hap. Nga ajo doli njė fėmijė duke qarė dhe duke kėrkuar ndihmė. Pas tij shkonte nėna e tij duke e ndje­kur, derisa e pėrzuri. Ia mbylli derėn para syve tė tij dhe u kthye. Fėmija shkoi jo fort larg e pastaj u ndal dhe mendoi. Pa se nuk ka strehim pėrveēse nė shtėpinė e tij prej nga edhe doli, pa se askush nuk kujdeset pėr tė, veēse nėna e tij. U kthye me zemėr tė thyer dhe tė pikėlluar. Kur u kthye, derėn e gje­ti tė mbyllur. Atėherė u shtri para derės e faqja e tij prekte pra­gun, kurse gjumi e zuri duke i rrjedhur lotėt njė pas njė. Pas njė kohe doli nėna e tij; kur e pa nė kėtė gjendje, hodhi veten mbi tė dhe e shtrėngoi fort. Filloi ta puthė dhe tė qajė duke thėnė: “O biri im, ku mund tė shkosh pa nėnėn dhe kush tė ndihmon veē meje? A tė kam thėnė mos mė kundėr­shto dhe mos mė detyro tė tė dėnoj e tė veproj kun­dėr na­tyrės qė ma dha Allahu, me mėshirė dhe dashuri ndaj teje?” Pastaj e mori dhe hyri brenda. Por, Pejgamberi alejhi selam thotė: Allahu ėshtė mė i Mėshirshėm ndaj robėrve tė Vet se kjo nėnė ndaj fėmijės sė saj.”

Transmeton Muslimi

Ku ėshtė mėshira e nėnės nė krahasim me mėshirėn e Allahut, e cila ka pėrfshirė ēdo gjė? Allahu gėzohet kur robi i drejtohet me teube Atij. Ne nuk guxojmė ta marrim nėpėr kėmbė tė mirėn e Allahut, i Cili gėzohet pėr pendimin e robit tė Vet mė tepėr sesa njė njeri qė, gjatė udhėtimit tė tij nė njė vend tė shkretė, ndalet nė njė vend tė pasigurt, ndėr-kohė qė me vete ka kafshėn (bartėsen) nė tė cilėn gjendet ushqimi dhe pija e tij. U ndal tė pushojė nėn hijen e njė peme. Koka iu pėrkul dhe bėri njė gjumė nėn kėtė pemė. Kur u zgjua, pa se kafsha e tij e kishte lėnė dhe filloi ta kėrkojė. Iu ngjit njė kodrine qė tė shikojė, por nuk pa gjė, pastaj iu ngjit tjetrės, por edhe nga ajo nuk pa gjė. Kur nga lodhja e kaploi vapa dhe etja, tha: “Do tė kthehem te vendi ku isha dhe do tė shtrihem aty derisa tė vdes.” Iu kthye pemės dhe u shtri nėn hijen e saj i mėrzitur dhe i pashpresė pėr kafshėn e tij. Deri­sa ishte i shtrirė, rastėsisht ngriti kokėn, kur: kafsha i qėn­dronte para syve duke tėrhequr frerėt e veta. Mbi te ishin edhe ushqimi edhe pija, e ai e kapi pėr freri. Pra, Allahu gėzohet mė tepėr pėr teuben e besimtarit sesa ky njeri pėr kafshėn dhe ushqimin e tij. (Hadithi i vėrtetė)

Dije vėlla i dashur, se kur i penduari i sinqertė ėshtė me Allahun, gjynahu i tij i shkakton thyerje nė zemėr dhe turp para Tij, kurse dėnesja (nga dhimbsuria dhe lotėt) e tė pen­duarit ėshtė e dashur te Zoti i Gjithėsisė.

Derisa robi besimtar i ka vėnė gjynahet e tij nė dritė tė syve dhe i pėrjeton me keqardhje dhe pendim, gjynahet e tij do te zėvendėsohen me adhurim dhe vepra tė mira, aq sa ndoshta edhe shejtani thotė: “Ah i mjeri unė, mė mirė do tė ishte sikur mos ta kisha futur nė kėtė gjynah!” Andaj edhe disa tė penduar bėhen mė tė mirė pas gjynahut.

Allahu nuk heq dorė nga robi i vet asnjėherė, nėse ai i drejtohet dhe pendohet para Tij. Tė marrim shembull njė dja­lė qė ka jetuar nėn prehėrin e babait tė tij, me tė gji­tha tė mirat si nė ushqim, veshmbathje dhe edukatė, dhe babai i tij ėshtė pėrpjekur pėr tė gjitha nevojat. Njė ditė ba­bai e dėrgon pėr njė nevojė tė tij. Nė rrugė i del njė gra­bit­qar dhe e robėron. E merr me vete dhe e dėrgon nė ven­din e tij. Atje fillon tė sillet shumė keq me tė saqė fillon edhe ta rrahė. E ky gjithmonė kujtonte sjelljen e mirė tė ba­bait dhe, sa herė qė i kujtohej edukata dhe mirėsitė e tij, nga zemra i shpėrthente pikėllimi dhe mėrzia.

Sa ishte nėn robėrinė e kėtij grabitqari, prej tė cilit edhe e priste edhe fundin, ktheu shikimin kah vendlindja e tij kur pa se babai po i afrohet afėr. Atėherė vrapoi dhe e pėrqafoi shtrėngueshėm duke kėrkuar ndihmė: “O baba! O baba! Shihe birin tėnd nė ēfarė gjendje ėshtė!” Lotėt i ridhnin gurrė mbi faqet e babait tė tij nga pėrqafimi, kurse armiku po i afrohej pėr ta marrė. Kur e pa atė, filloi ta shtrėngojė babain e tij edhe mė tepėr dhe nuk e lėshonte.

Ēka mendon, a mund t’ia dorėzojė prindi birin e vet gra­bit­qarit nė kėtė situatė dhe tė ndahet prej tij?! Kurrsesi! E ēka mendon atėherė pėr Atė qė ėshtė mė i mėshirshėm me robin e Tij sesa babai me birin e tij apo nėna me birin e saj. Lum ai rob qė vrapon kah Zoti i tij e ikėn nga armiku dhe nė derėn e Tij qėndron i kėrrusur me ballė tė pluhuro-sur nga dheu i pragut, e duke qarė para Tij thotė: “O Allah, mėshi­roje atė qė nuk ka mėshirues tjetėr pėrveē Teje; ndihmės tjetėr pėrveē Teje; strehues tjetėr pėrveē Teje; dhe kujdestar tjetėr pėrveē Teje! Ky ėshtė i gjori, i varfėri dhe lutėsi Yt. Ti je mbrojtėsi i tij dhe me Ty ėshtė lumturia e tij. S’ka kush qė e strehon dhe e shpėton veē Teje!”

Eja t’u bashkangjitemi veprave tė mira dhe shpėrbli-meve tė mėdha. Eja t’i shoqėrojmė besimtarėt e sjellshėm dhe tė mo­ralshėm le tė jemi syēelė e mos tė ēalojmė pasi tė drej­to­hemi dhe mos tė humbasim pasi tė udhėzohemi.

Paqja, mėshira dhe bekimi i Allahut qoftė pėrherė me ju!